Zo geef je je lichaam én geest een zachte herstart na de zomer

De overgang naar de herfst is voor velen onder ons een uitdaging. Die klip met succes ronden, hoeft echter geen enorme levensveranderingen met zich mee te brengen. Kleine rituelen, bewuste beweging en warme gewoontes maken al een wereld van verschil. De seizoenswissel als een kans.

Terwijl de zon bij momenten nog aangenaam nazindert, sluipt de herfst dichterbij. De dagen worden korter, de lucht frisser, en ons lichaam voelt dat. Enerzijds vragen dalende temperaturen een aanpassing, anderzijds kijken we terug op een zomer waarin we het vaak wat losser namen: onregelmatiger eten en iets vaker een glaasje. Het is dan ook niet verwonderlijk dat onze energie wat lager staat en ons immuunsysteem een duwtje in de rug kan gebruiken.

Gelukkig hoef je het eigenlijk niet ver te zoeken om opnieuw een beter ritme te vinden. Kleine aanpassingen, natuurlijke remedies en bewuste keuzes kunnen al een groot verschil maken. Een eerste stap is uiteraard opnieuw in beweging komen. “De periode rond september is voor ons traditioneel een moment waarop we meer aanvragen krijgen. Een tweede piekmoment volgt dan in januari, wanneer de goede voornemens opduiken”, vertelt voormalig olympiër, kinesist en personal trainer Hans van Alphen.

Tegelijk erkent hij dat het najaar niet de makkelijkste periode is om die nieuwe gewoontes vol te houden. “De dagen worden korter, er is minder licht, en dat heeft een duidelijke impact op onze motivatie. Mijn gouden tip? Plan je actieve momenten in zoals je een afspraak zou noteren. Als het in je agenda staat, is de kans groter dat je er effectief werk van maakt. Je geeft het letterlijk een plaats in je leven. Wat ook altijd helpt, is het met iemand anders samen doen. Dan haak je sowieso minder snel af.”

Warmteregelaar

Niet alleen beweging helpt om het lichaam weer in evenwicht te brengen. Ook een schijnbaar alledaags product als thee kan hierbij een onverwacht hulpmiddel zijn. Voor herboriste en zelfverklaard theesommelier Ann Vansteenkiste is thee veel meer dan een warm drankje, en wordt het effect op ons lichaam nog te vaak onderschat. “Een mooi voorbeeld is de manier waarop thee onze interne temperatuur beïnvloedt. Groene thee, ook al wordt die warm gedronken, werkt verkoelend, terwijl zwarte thee een opwarmend effect heeft.”

Dit verschil ontstaat door het oxidatieproces tijdens de verwerking van de bladeren. Bij zwarte thee worden die gekneusd, waardoor ze verkleuren en door de inwerking van de zuurstof andere eigenschappen krijgen. “Dit verklaart bijvoorbeeld waarom muntthee, dat traditioneel gezet wordt met groene thee, zo aanwezig is in de Marokkaanse cultuur. Het verkoelende effect, dat ook nog eens versterkt wordt door de munt zelf, past natuurlijk perfect bij het warme klimaat”, legt ze uit.

Mentale rustpunten

Hoewel hier wetenschappelijk nog geen sluitend bewijs voor is, biedt thee voor Vansteenkiste meer dan louter fysieke voordelen. Er zit ook een psychologisch aspect aan verbonden. “Door thee te drinken, gun je jezelf een moment van rust. Je stapt even uit de hectiek van de dag. Dat is, zo merk ik zelf de jongste jaren steeds duidelijker, iets waar mensen steeds meer naar op zoek zijn.”

Ook van Alphen, die zelf master in de revalidatiewetenschappen en kinesitherapie is en als personal coach dus steeds wetenschappelijk onderbouwd te werk gaat, benadrukt het belang van mentale rustpunten. Beweging is volgens hem niet alleen een manier om je lichaam sterker te maken, maar ook om mentaal weer op adem te komen. “We weten dat fysieke activiteit je weerstand verhoogt, maar even belangrijk is de mentale reset die het biedt. Dat geldt evengoed voor een wandeling in het bos als voor een sessie krachttraining.”

Die mentale rust is iets wat heel velen duidelijk ervaarden tijdens de coronaperiode. “Er ontstond zo ook meer bewustzijn rond immuniteit, omgaan met stress en zelfzorg. Bijgevolg zijn mensen ook duidelijk bewuster geworden van hun lichaam”, aldus van Alphen. “Dat betekent daarom nog niet dat iedereen alles weet. Professionele begeleiding op maat blijft dus zeker waardevol. Wanneer iemand naar ons komt, starten we in principe steeds met een begeleidingstraject van een maand.”

Herfst als herstart

Ook Vansteenkiste ziet in corona een kantelpunt. “Voor velen was het de eerste keer dat ze echt moesten vertragen. Die pauze heeft ons doen nadenken over het belang van rust. Thee is dus iets wat ons dat kan bieden, alleen wordt het nog te vaak onderschat”, klinkt het. Dat komt volgens haar door de grootschalige commercialisering, die het algemene beeld over het product grondig heeft hertekend. “Het klassieke theezakje dat je één of twee minuten laat trekken, heeft eigenlijk weinig te maken met het oorspronkelijke product. In de Chinese cultuur laat men de theeblaadjes vaak uren trekken, waardoor er meer actieve stoffen vrijkomen.”

De kwaliteit van industriële theesoorten laat volgens haar

ook vaak te wensen over. “De bladeren worden machinaal geoogst en dan vermalen met additieven. Dat heeft een grote invloed op de samenstelling van de thee. Daarom raad ik mensen altijd aan om biologische thee zonder additieven te kopen”, stelt Vansteenkiste, die toch ook een positieve evolutie ziet. “Vandaag zijn er tal van topchefs die thee een steeds prominentere plaats geven in hun restaurants, dat was twintig jaar geleden ondenkbaar en zegt veel over hoe we opnieuw leren proeven en waarderen.”

Kortom, het begin van de herfst hoeft dus geen dip te zijn. Integendeel, het is een kans om opnieuw te verbinden met jezelf. Niet via rigide detoxkuren of drastische levensveranderingen, maar via de opbouw van kleine gewoontes voor lichaam én geest, en met aandacht voor mentale rust en regelmaat. ☉