Katja Retsin: “Leven en laten leven: dat is vandaag meer dan ooit mijn motto”

Je oudste dochter Manou studeert in Spanje. Hoe voelt dat, een kind dat uitvliegt?
“De eerste maanden waren best heftig, we misten haar heel erg. Maar wat vooral overheerst, is trots. Ik vind het prachtig om te zien hoe ze haar eigen leven uitbouwt, haar eigen karakter en passies ontwikkelt. Ze heeft er ook duidelijk haar draai gevonden: ze heeft een fijn groepje vrienden gevonden, kookt haar eigen potje en geniet volop. Als ik zie hoe gelukkig ze daar is, kan ik alleen maar blij zijn. En ze is ook niet helemaal weg hé: met kerst, nieuwjaar en Pasen zien we elkaar, en ze komt nog altijd graag naar huis.”

Ze zet zelf stappen richting acteren en zingen. Ben je trots dat ze toch enigszins in je voetsporen treedt?
“Ik denk dat het vooral de voetsporen van de papa zijn. (lacht) Waar ik acteren en presenteren combineer, kiest zij bewust voor acteren en zingen. Het mediastukje eromheen, zoals een première of een interview, vindt ze nog onwennig – voor haar hoeft het niet, maar het hoort er nu eenmaal bij – maar ze leert daar stap voor stap mee omgaan. Daar kunnen Jan en ik haar trouwens mee helpen.”

De twee jongsten, Milla en Matisse, wonen wel nog thuis.
“Ja, dus het is nog druk genoeg (lacht)! We zijn sowieso het gezin van de zoete inval, de deur staat altijd open voor vrienden, vriendinnen en lieven, net zoals dat vroeger bij mij en bij Jan thuis ook was. Ik merk ook dat onze kinderen zich heel vrij voelen om alles met ons te delen. Het is soms ook pittig natuurlijk, daar moeten we niet flauw over doen: het zijn pubers met hun eigen meningen. Maar zolang ze nog onder ons dak wonen, geniet ik er met volle teugen van.”

Verandert het besef dat de kinderen ooit alle drie het huis uit zullen zijn ook iets aan hoe je naar de toekomst kijkt?
“Jan en ik dromen er stiekem wel eens van om dan kleiner te gaan wonen en meer tijd vrij te maken om te reizen – misschien niet het hele jaar door, want ons werk blijft hier, maar toch een aantal maanden. Ik hou van het idee om niet honkvast te zijn, om mezelf niet vast te zetten. Ik voel me een beetje een reiziger in mijn hoofd: mijn roots blijven in Gent, maar ik voel me er niet aan gebonden. Het is een fijne gedachte om daar af en toe over te fantaseren: niets moet, ik kan zelf mijn vrijheid bepalen. Dat vind ik belangrijk.”

Dochter Milla noemen jullie thuis ‘de hippie’, de zwerver van het gezin. Leert het opvoeden van drie verschillende karakters ook iets over jezelf?
“Ontzettend veel. Ik heb dat vooral gemerkt bij Manou, die tussen haar dertien en vijftien echt een pittige periode had, vooral naar mij toe. Op een gegeven moment besefte ik dat ik heel erg op haar leek: dezelfde koppigheid, dezelfde felheid. En dan ga je jezelf afvragen waarom je zelf altijd zo reageert. Dat heeft me geleerd om bepaalde patronen bij mezelf bij te sturen, en het werkte: onze band is daar alleen maar sterker van geworden. Bij Milla verliep die fase dan weer heel anders. Rustiger, maar met andere wrijvingen. En nu is er nog Matisse, die weer op een andere manier pubert. Laat het duidelijk zijn: als ouder moet je voor elk kind opnieuw zoeken naar wat werkt. Of niet werkt (lacht).”

Blijft er in een druk gezinsleven nog voldoende tijd over voor jezelf en voor Jan?
“Daar zijn we heel bewust mee bezig. We hebben allebei drukke, onregelmatige jobs en drie kinderen die volop leven, dus het is soms een huis vol chaos – onze familie Flodder noemen we dat zelf (lacht). Maar wat Jan en ik heel goed doen, is af en toe gewoon bij elkaar aftoetsen: gaat het goed met je, hoe was je week, vind je je werk nog leuk? Als je dat niet af en toe vraagt, merk je het soms niet als het even minder gaat bij de ander. Daarnaast plannen we bewust momenten samen: een etentje, een weekendje weg zonder kinderen. Onze kinderen vragen dan zelfs waarom ze niet mee mogen: ik vind dat een mooi signaal dat we een warm gezin hebben.”

Reizen jullie graag samen?
“Heel graag. We gaan ontzettend graag naar zonnige oorden, en daarnaast af en toe eens een citytrip. Naar Londen bijvoorbeeld, onder ons twee of met de kinderen, vooral om musicals en theaterstukken te bekijken. Voor mij is Londen een beetje het walhalla van het acteren, voor Jan geldt hetzelfde voor musicals. Zo hebben we er onlangs een Engelse thriller ontdekt die me zo aangreep dat ik meteen op zoek ben gegaan hoe we die naar België konden halen. En dat is gelukt. Volgend jaar staan we allebei met dat stuk, 2:22 heet het, op de planken!”

Hoe houden jullie het na 35 jaar samen nog leuk?
“Door eerlijk te blijven over wat er in ons leven speelt, ook de dingen die met ouder worden te maken hebben. Jan gaat wel eens door momenten waarin hij het lastig heeft met grijzer of dunner wordend haar, of spieren die niet meer zo snel herstellen als vroeger. En ook ik heb mijn ups en downs gehad. Net omdat we dat met elkaar delen, kunnen we daar zachter in zijn voor elkaar. Dat is denk ik het mooie van al zo lang samen zijn: je kent elkaars gevoeligheden en je leert daar steeds beter mee omgaan.”

Je spreekt zelf heel openlijk over de (peri)menopauze, onder meer via je podcast Opvliegend Wild. Waarom vond je dat belangrijk?
“Niet met de intentie om er iets aan te verdienen, want ik houd daar letterlijk geen rotte frank aan over (lacht). Ik deed het in de eerste plaats omdat ik vaststelde hoe weinig daarover geweten is, terwijl het voor een vrouw zo’n groot deel van je leven beslaat. Toen ik eenmaal begreep wat er aan de hand was en daar iets aan kon doen, veranderde er echt veel voor mij. Sindsdien voel ik me weer helemaal mezelf, en dat wil ik ook aan andere vrouwen meegeven: je hoeft dat niet zomaar te ondergaan, er is hulp en er zijn keuzes. De reacties die ik op de podcast krijg, van vrouwen die zeggen dat ze zich eindelijk gehoord voelen, ontroeren me nog elke keer.”

Hielp het ook om Jan daar meer bij te betrekken?
“Absoluut. Ik was in het begin bijna beschaamd om erover te beginnen – hoe erg is dat – maar toen ik het toch deed, bleek dat net de sleutel. Hij begrijpt nu beter wat er speelt, dat maakt dat we elkaar kunnen steunen in plaats van elkaar verkeerd te begrijpen. Erover praten, ook al is dat soms een drempel, is de beste weg vooruit. Met de nodige humor trouwens, dat is cruciaal.”

Op televisie speelt leeftijd ook een grote rol. Hoe ervaar je dat zelf?
“Ik ga daar geen doekjes om winden: er is een bepaalde houdbaarheidsdatum bij televisiewerk. Net daarom vind ik acteren zo bevrijdend: in fictie mag je ouder worden, je krijgt gewoon andere rollen. Zo deed ik onlangs mee in een productie van de Wajow Factory, waarin ik een tv-producer speelde die vreselijk haar best deed om woke over te komen, maar het net daarom alleen maar erger maakt. Heel leerrijk en heel plezant om te spelen, ook al was het best een vervelend vrouwmens (lacht). Nadien kon ik dat personage met veel plezier van me afzetten.”

Waar sta je vandaag in je carrière, vind je?
“Ik doe nog altijd wat ik het liefst doe: mensen entertainen. Of het nu is als presentator op televisie, op een podium of in het theater, of thuis in het gezin: ik doe niets liever dan iedereen amuseren en mezelf relativeren. Entertainen is mijn job én mijn leven. Daarom ben ik bijvoorbeeld ontzettend dankbaar dat ik nu het hele jaar door werk heb dankzij Pickx, de televisiezender van Proximus. Bij hen maak ik elke week een filmprogramma, mag live verslag uitbrengen van de grootste award shows, en sta in de zomer voor duizenden mensen Play that Song te presenteren (zie onderaan, red.). Daarnaast is theater een belangrijke rode draad in mijn leven geworden, iets waar ik ontzettend veel plezier uit haal. Volgend jaar dus mijn eerste thriller in het theater, een samenwerking met Loge 10 Theaterproducties waar ik heel erg naar uitkijk. En vanaf september sta ik samen met Jan op de planken in een comedy van het Farcetheater. Dat alles combineren, dat maakt mij gelukkig.”

Is er nog een droom die op uw lijstje staat?
“Als ik écht carte blanche zou krijgen, zou ik ooit graag meespelen in een Hollywoodfilm. Dat lijkt me fantastisch. Maar ook zonder dat voel ik me al enorm bevoorrecht. Ik zeg vandaag ook gemakkelijker ‘ja’ tegen dingen waar ik vroeger misschien voor bedankt had, zoals De Slimste Mens ter Wereld – ik heb daar weliswaar maandenlang maagpijn over gehad van de stress, maar ik ben toch blij dat ik het gedaan heb (lacht). Ook Mama’s maken porno paste perfect in dat plaatje. Of eerder: buiten het perfecte plaatje!”

Je klinkt als iemand die intussen precies weet wat ze wil en niet wil.
“Toen ik jonger was, was ik soms te voorzichtig, te veel bezig met wat andere mensen van me zouden denken. Mijn levensmotto is intussen leven en laten leven, en dat op alle mogelijke vlakken. Ik ga nooit iemand pushen om iets te doen zoals ik het doe, maar ik laat me ook niet meer zo snel doen door wat de buitenwereld ervan vindt. Mijn eerste reflex is soms nog wel oei, wat zullen de mensen daarvan zeggen, maar de tweede gedachte is meteen: het maakt niet uit, ik wil het doen, dus ik doe het.”

Heb je zelf een vast zelfzorgritueel, iets waar je echt energie van krijgt?
“Voor mij zit zelfzorg vooral in kleine, bewuste keuzes: goed slapen, op tijd bij mezelf checken hoe het echt gaat, genoeg momenten inbouwen waarin ik kan lachen. Humor is voor mij een soort levenshouding, net als zelfrelativering – waarom zou ik me zorgen maken over rimpels, waar trouwens helemaal niets mis mee is? Ik ga altijd op zoek naar de luchtigheid in iets, ook als het even minder gaat. Daarnaast helpt het enorm om open te communiceren: met Jan, met mijn kinderen, met mezelf. Zodra ik voel dat er iets schuurt, probeer ik dat meteen bespreekbaar te maken in plaats van het op te sparen. Dat houdt me volgens mij het meest in balans.”

Tot slot: ben je vandaag op een goede plek in je leven?
“Ik vind van wel, zowel privé als professioneel. Zoals ik al zei hebben we geen vast stramien: Jan en ik zijn allebei freelancers die telkens opnieuw naar werk zoeken, maar dat past bij wie we zijn – de familie Flodder, weet je wel (lacht). Maar ik geniet van de balans tussen rust en wat onrust, tussen presenteren, acteren en weer nieuwe uitdagingen zoeken, tussen de spotlights en gewoon thuis zijn met mijn gezin, in ons dorp tussen de koetjes (lacht).” •