L’art de redémarrer doucement après l’été

Alors que le soleil continue parfois à réchauffer agréablement nos journées, l’automne s’installe discrètement. Les jours raccourcissent, l’air se rafraîchit, et notre corps le ressent. D’une part, les températures en baisse exigent une adaptation ; d’autre part, nous sortons souvent d’un été plus relâché : alimentation irrégulière, quelques verres de plus. Il n’est donc pas surprenant que notre niveau d’énergie baisse et que notre système immunitaire ait besoin d’un coup de pouce.

Heureusement, il n’est pas nécessaire d’aller bien loin pour retrouver un meilleur rythme. De petits ajustements, des remèdes naturels et des choix conscients peuvent déjà faire une réelle différence. La première étape, bien sûr, consiste à se remettre en mouvement. «La période autour de septembre est traditionnellement un moment où nous recevons davantage de demandes. Un deuxième pic survient en janvier, avec les bonnes résolutions », explique Hans van Alphen, ancien olympien, kinésithérapeute et coach personnel.

Il reconnaît cependant que l’automne n’est pas la période la plus facile pour maintenir de nouvelles habitudes. « Les jours sont plus courts, la lumière diminue, ce qui a un impact clair sur notre motivation. Mon conseil en or ? Planifiez vos moments d’activité comme vous noteriez un rendez-vous. Si c’est inscrit dans votre agenda, vous avez plus de chances de le faire réellement. Vous lui donnez littéralement une place dans votre vie. Ce qui aide aussi, c’est de le faire avec quelqu’un d’autre. On abandonne beaucoup moins facilement. »

Régulateur de chaleur

Le mouvement n’est pas le seul moyen de rééquilibrer le corps. Même un produit aussi banal que le thé peut s’avérer un allié inattendu. Pour Ann Vansteenkiste, herboriste et sommelière de thé autoproclamée, le thé est bien plus qu’une boisson chaude, et son effet sur notre corps est encore trop souvent sous-estimé. « Un bon exemple est la façon dont le thé influence notre température interne. Le thé vert, même bu chaud, a un effet rafraîchissant, tandis que le thé noir est réchauffant. »

Cette différence provient du processus d’oxydation lors de la transformation des feuilles. Pour le thé noir, les feuilles sont froissées, ce qui les fait brunir et modifie leurs propriétés sous l’action de l’oxygène. « Cela explique par exemple pourquoi le thé à la menthe – traditionnellement à base de thé vert – est si présent dans la culture marocaine. Son effet rafraîchissant, renforcé par la menthe elle-même, convient parfaitement au climat chaud », précise-t-elle.

Mentale rustpunten

Hoewel hier wetenschappelijk nog geen sluitend bewijs voor is, biedt thee voor Vansteenkiste meer dan louter fysieke voordelen. Er zit ook een psychologisch aspect aan verbonden. “Door thee te drinken, gun je jezelf een moment van rust. Je stapt even uit de hectiek van de dag. Dat is, zo merk ik zelf de jongste jaren steeds duidelijker, iets waar mensen steeds meer naar op zoek zijn.”

Ook van Alphen, die zelf master in de revalidatiewetenschappen en kinesitherapie is en als personal coach dus steeds wetenschappelijk onderbouwd te werk gaat, benadrukt het belang van mentale rustpunten. Beweging is volgens hem niet alleen een manier om je lichaam sterker te maken, maar ook om mentaal weer op adem te komen. “We weten dat fysieke activiteit je weerstand verhoogt, maar even belangrijk is de mentale reset die het biedt. Dat geldt evengoed voor een wandeling in het bos als voor een sessie krachttraining.”

Die mentale rust is iets wat heel velen duidelijk ervaarden tijdens de coronaperiode. “Er ontstond zo ook meer bewustzijn rond immuniteit, omgaan met stress en zelfzorg. Bijgevolg zijn mensen ook duidelijk bewuster geworden van hun lichaam”, aldus van Alphen. “Dat betekent daarom nog niet dat iedereen alles weet. Professionele begeleiding op maat blijft dus zeker waardevol. Wanneer iemand naar ons komt, starten we in principe steeds met een begeleidingstraject van een maand.”

Herfst als herstart

Ook Vansteenkiste ziet in corona een kantelpunt. “Voor velen was het de eerste keer dat ze echt moesten vertragen. Die pauze heeft ons doen nadenken over het belang van rust. Thee is dus iets wat ons dat kan bieden, alleen wordt het nog te vaak onderschat”, klinkt het. Dat komt volgens haar door de grootschalige commercialisering, die het algemene beeld over het product grondig heeft hertekend. “Het klassieke theezakje dat je één of twee minuten laat trekken, heeft eigenlijk weinig te maken met het oorspronkelijke product. In de Chinese cultuur laat men de theeblaadjes vaak uren trekken, waardoor er meer actieve stoffen vrijkomen.”

De kwaliteit van industriële theesoorten laat volgens haar

ook vaak te wensen over. “De bladeren worden machinaal geoogst en dan vermalen met additieven. Dat heeft een grote invloed op de samenstelling van de thee. Daarom raad ik mensen altijd aan om biologische thee zonder additieven te kopen”, stelt Vansteenkiste, die toch ook een positieve evolutie ziet. “Vandaag zijn er tal van topchefs die thee een steeds prominentere plaats geven in hun restaurants, dat was twintig jaar geleden ondenkbaar en zegt veel over hoe we opnieuw leren proeven en waarderen.”

Kortom, het begin van de herfst hoeft dus geen dip te zijn. Integendeel, het is een kans om opnieuw te verbinden met jezelf. Niet via rigide detoxkuren of drastische levensveranderingen, maar via de opbouw van kleine gewoontes voor lichaam én geest, en met aandacht voor mentale rust en regelmaat. ☉