De manier waarop vrouwen naar hun carrière kijken is door de tijd sterk veranderd. Niet omdat hun ambitie nieuw is (die was er altijd al) maar omdat het begint door te sijpelen wat vrouwen al lang weten: dat werk en gezin elkaar niet uitsluiten. Dat identiteit uit meer bestaat dan slechts één rol.

Twee vrouwen die dat elke dag bewijzen, zijn Marlene Klompenhouwer, Chief Supply Chain Officer én mama, en Leen Dehantschutter, Managing Director, en ook mama van drie. Ze bewandelen verschillende paden, maar hun inzichten raken dezelfde kern: vrouwen herschrijven vandaag hun eigen spelregels, en die van de werkvloer.

Tussen twee uitersten

Voor Marlene is het duidelijk: vrouwen willen financieel onafhankelijk zijn en een carrière die bij hen past, zonder zichzelf of hun gezin te verliezen. “Iedere vrouw in elke fase, is anders. Het gaat erom dat we zelf aan het stuur staan,” zegt ze. Leen erkent dat. “Voor mij is werk het zoeken naar een continue balans. Dat houdt me net in evenwicht. Ik kan problemen op het werk loslaten door de bezigheden thuis, en omgekeerd.”

Vrouwen voelden jarenlang de druk om aan twee verwachtingen tegelijk te moeten (en onbewust willen) voldoen: op het werk presteren volgens de mannelijke norm, en thuis beschikbaar zijn volgens de vrouwelijke. Tussen die twee uitersten zitten ze vaak klem. Er is vandaag meer ruimte om die regels te herschrijven, al zijn de oude reflexen nog niet verdwenen. “Het is niet enkel een individueel verhaal. We laten ons nog te veel leiden door verouderde, maatschappelijke denkbeelden: samen kunnen we de regels herschrijven, roept Marlene op.

Ambitie en/of gezin?

Het idee dat je moet kiezen tussen carrière en kinderen, noemt Leen een hardnekkige misvatting: “Het gaat niet over hoeveel tijd je hebt, maar hoe aanwezig je bent. Als je er bent, moet je er echt bewust zijn en niet met je hoofd ergens anders zitten.” Ook Marlene benadrukt: “Het is geen of/of-verhaal. Ze verrijken elkaar.” Door twee rollen tegelijk op de ‘klassieke manier’ te willen vervullen, falen we al op voorhand zonder het te beseffen. Leen legt uit: “We leggen onszelf soms verantwoordelijkheden op die niet haalbaar zijn. Realistische doelen bepalen en daar vol voor gaan, dat is mijn motto.”

Veel vrouwen dragen een mentale last die zelden benoemd wordt, zowel thuis als op de werkvloer. Marlene ergert zich aan het cliché dat vrouwen ‘nu eenmaal beter organiseren’: “Het is niet omdat we iets goed kunnen dat we er alleen voor moeten instaan.” Openheid op het werk helpt hierbij. “Door mentale druk bespreekbaar te maken, voel je je gesteund en begrijp je elkaar beter.” Ook Leen herkent hoe die dubbele verantwoordelijkheid zich in je hoofd kan nestelen. Beide vrouwen merkten dat moeder worden hun blik op werk veranderde. Niet door hen af te remmen, maar door hen te scherpen. Leen getuigt: “Na de geboorte van ons eerste kindje kon ik plots beter relativeren. Professionele stress hield me niet meer wakker, want er was nu iets veel belangrijker.” Marlene ziet moeders net als sterke professionals: “Ze stellen scherper prioriteiten, zijn doelgericht, efficiënt. Waarom zouden we dat niet als een troef zien?”

Zowel Leen als Marlene benoemen onbewuste vooroordelen als een van de grootste hindernissen op de werkvloer. Leen legt uit: “Ik ben in directieteams vaak de enige vrouw geweest. Geen haan die daarnaar kraait. Andersom verdient dit dan wel aandacht?” Marlene laat collega’s soms een oefening doen: beeld je een leider in. “Bij mij was dat altijd een man van vijftig in een grijs pak. Die beelden bepalen hoe we anderen én onszelf beoordelen.” Wie zich gedraagt naar de mannelijke norm is ‘te hard’, wie de vrouwelijke norm volgt ‘te soft’. Toch geloven ze allebei dat deze patronen doorbroken kunnen worden, door ze zichtbaar en bespreekbaar te maken. “Ik ben tot mijn eigen verbazing een rolmodel geworden. Gewoon door te tonen dat het anders kan,” vertelt Marlene trots.

Zichtbaarheid begint bij zelfvertrouwen

De lat voor vrouwen ligt nog altijd torenhoog, en het zijn vaak vrouwen zelf die deze nog wat hoger duwen. De grootste les van beide vrouwen? Wees mild voor jezelf. “Wij zijn kampioenen in ‘het moet allemaal’,” zegt Leen. “Maar soms is het echt goed genoeg.” Ook Marlene had tijd nodig om zichzelf als leider te zien. “Ook ik was vaak de enige vrouw in een team. Ik was zo anders, maar net dat anders-zijn bleek mijn kracht.” Zichtbaarheid hoeft geen strijd te zijn, wel een keuze om je talenten bewust te tonen. “Veel vrouwen onderschatten hun competenties, maar ervaring leert dat je veel meer kan dan je zelf denkt”, aldus Leen.

Hoewel verandering traag gaat, zien ze beiden evolutie. “Bedrijven beseffen dat ze het talent van vrouwen nodig hebben. De wereld heeft empathie, creativiteit en verbindend denken nodig”, aldus Marlene. En toch zijn we er nog lang niet. Maar vrouwen worden luider, zichtbaarder, zelfbewuster. Meer dan ooit nemen ze hun plek in. Misschien is dat wel de essentie van de nieuwe spelregels: niet langer kiezen tussen rollen, maar voor jezelf en elkaar. Het hoeft niet perfect, zolang het maar klopt voor jou. Je vervult immers niet maar één rol: je bestaat uit zoveel meer. En uiteindelijk willen kinderen geen perfecte moeder, wel een gelukkige, en bedrijven geen perfecte werknemer, wel een ‘gewone’ mens die trots bijdraagt aan de organisatie. “Vrouwen mogen gerust wat meer in zichzelf geloven en elkaar versterken”, sluit Leen motiverend af. •