De energievreter genaamd AI

"Het is belangrijk om te kunnen meten wat de ecologische voetafdruk is zowel bij de ontwikkeling als bij het gebruik van AI-technologie, en in de gehele levenscyclus van het produceren, gebruiken en recycleren van de infrastructuur, inclusief de datacenters. Om gebruikers de mogelijkheid te geven de data- en AI-oplossing te kiezen die het meest spaarzaam is met energie, water, enz. is het belangrijk dat de metingen gestandaardiseerd worden en dat de aanbieders van de technologie transparant zijn over de ecologische voetafdruk. Er is ook laaghangend fruit: gebruik het simpelste hulpmiddel, zoals bijvoorbeeld een zoekmachine om feitelijke informatie op te zoeken i.p.v. een complexer dialoogsysteem of chatbot met een grotere ecologische voetafdruk. "

"Zeker, al zal het een belangrijke uitdaging blijven voor een bedrijf en de samenleving in het algemeen om de balans te vinden tussen het optimaal benutten van de voordelen van een technologie en het beperken van de negatieve invloed ervan. Een belangrijk perspectief hierbij is hoe we het best een duurzame toekomst kunnen creëren volgens de drie pijlers van duurzaamheid: economisch, sociaal en ecologisch. Geen enkel bedrijf kan ook de volledige uitdaging helemaal alleen aanpakken. Het vereist een gezamenlijke inspanning van het hele ecosysteem. Ook op technologisch vlak is een gezamenlijke aanpak essentieel: een energie-co-optimalisatie van alle betrokken technologieën (AI systemen, data opslag, chips, enz). Binnen het Vlaams AI-Onderzoeksprogramma is onderzoek naar energie-efficiënte performante AI soft- en hardware een belangrijk onderzoeksthema. "

"Er zijn verschillende voorwaarden om ambitieuze klimaatdoelstellingen te verwezenlijken, zowel menselijke/sociale als technologische: bewustwording, bereidheid, kennis, technologie,… Het is duidelijk dat er een positieve bijdrage is van AI in talrijke toepassingen en ook dat de klimaatdoelstellingen zo ambitieus zijn dat ze moeilijk te verwezenlijken zijn zonder het systematisch gebruik van data en domeinkennis. Positieve bijdragen van AI zijn er bij het verbeteren van de groene energieproductie, bij het verlagen van energieverbruik in huishoudens en in bedrijven, bij het energie-efficiënter maken van productieprocessen, bij het ontwerpen van lichtere producten die minder energie verbruiken, bij het duurzamer maken van de landbouw, enz.  "

"Ik denk inderdaad dat er een disconnect is tussen de manier waarop we beroep doen op AI-toepassingen en de energiekost die daarbij gepaard gaat: dat is voor een eindgebruiker niet altijd duidelijk. Het sleutelwoord lijkt me hier transparantie: als aanbieder van AI-services moet er duidelijk gecommuniceerd worden over verschillende duurzaamheidsaspecten van het gehanteerde model: op welke (gelicentieerde) data is er getraind, wat is het energieverbruik tijdens training en inferentie, zijn er garanties op vlak van groene stroom, etc. Misschien is het tijd voor een soort ecolabel of certificaat voor AI-toepassingen. "

"Ik denk dat een bedrijf kan demonstreren hoe ze goed hebben nagedacht over waar ze generatieve AI-aspecten inzetten: niet voor elk probleem zijn ze de meest gepaste, performante of energie-efficiënte optie. Te vaak (en dat heb je met technologie waar veel hype rond is) worden bijvoorbeeld Large Language Models als een soort alwetende orakels tegen een probleem aangegooid, waar een traditionelere (en spaarzamere) aanpak zou volstaan."

"De komende jaren gaan we hopelijk grootteordes aan efficiëntie winnen door betere (gespecialiseerde) hardware, nieuwe inzichten en optimalisatie. Dit betekent echter niet dat het energievraagstuk rond AI zomaar zal verdwijnen: de technieken zijn inherent energie-intensief (zeker als we bij generatieve AI verder gaan kijken dan tekst; denk aan audio, video, real-time toepassingen,…), en steeds meer organisaties en bedrijven zullen op de kar springen. De cloudgiganten (Google, Microsoft,…) geven momenteel aan dat het geen sinecure is om hun klimaatdoelstellingen te rijmen met de verdere uitbouw van hun genAI-infrastructuur: een geïnformeerde, transparante aanpak is en zal cruciaal blijven."

"Er is momenteel nog te weinig besef bij bedrijven van hoe groot de ecologische voetafdruk is van bepaalde technologische ontwikkelingen. Het begint al bij het feit dat die voetafdruk vaak ook verder gaat dan puur het gebruik van AI-modellen. Er is het sourcen en enten van AI-chips / hardware, het trainen van de AI-modellen (in energieopslorpende datacenters) en het gebruik van de modellen. Ook moeten we ons afvragen wat er bijvoorbeeld met de chips gebeurt op vlak van recyclage. En wat met de langere AI-trainingstijden door de stijgende nood aan grotere modellen? De negatieve impact is momenteel enorm."

"Die vraag hangt sterk af van de activiteiten van het bedrijf. Je moet als bedrijf keuzes maken en prioriteiten stellen als het komt op duurzaamheid. Binnen enorme productiebedrijven denk ik bijvoorbeeld dat het veel verstandiger is om eerst te gaan kijken naar reductie van afval, dan de optimalisatie van energieverbruik in technologie. Echter als de acitiviteiten van het bedrijf technologisch gericht zijn, is het wel interessant om te investeren in meer energie-efficiënte algoritmen. Zo zou OpenAI er bijvoorbeeld enorm veel baat bij hebben om hun modellen te optimaliseren naar energieverbruik, en zo hun impact op het klimaat beperken."

"Ik ben er rotsvast van overtuigd dat technologische innovatie een must is om ook de duurzaamheidsdoelen te behalen. Dankzij deze technologische innovatie kunnen bedrijven AI en technologie inzetten binnen hun activiteiten, om zo efficiënter en op een meer duurzame manier aan de slag te gaan."