Iedereen op kamp

Vakantiekampen zijn al lang niet meer zomaar een weekje ravotten. Het zijn plekken waar kinderen leren ontdekken, groeien, samenwerken en even helemaal zichzelf mogen zijn. En het mooie is: er is vandaag een kamp voor elk kind – van durvers tot dromers, van sportievelingen tot kinderen die extra zorg nodig hebben.

Elk jaar trekken duizenden kinderen op pad met Heyo, de vakantietak van welzijnsgroep Helan en in Vlaanderen een van de grootste spelers. “We merken dat ouders bewuster kiezen dan vroeger”, zegt communicatieverantwoordelijke Charlotte Van Bogaert. “Een kamp moet passen bij de interesses van hun kind: het ene zoekt actie, het andere rust. Die diversiteit maakt ons aanbod zo sterk.”

Op de website staan klassiekers zoals Schattenjagers en piraten voor jonge avonturiers, maar ook sportkampen, creatieve weken en vakanties met overnachting. Voor tieners zijn er internationale kampen zoals Actie+ in Italië of Sun & Sea in Spanje. Steeds vaker draait het om meer dan plezier alleen: thema’s zoals duurzaamheid, STEM, natuurbeleving en digitale balans zijn sterk in opmars. “Kinderen snakken naar verbinding, niet naar wifi”, klinkt het bij Heyo. “Door samen te spelen, te ontdekken en te beleven, verdwijnen de schermen even naar de achtergrond. Tegelijk bieden we ook vakantiekampen aan, zoals Mediamakers, die juist dieper ingaan op de digitale wereld. We willen vooral een evenwicht bieden tussen het ontdekken van de digitale wereld en echte kampbeleving. Daar hechten ouders veel belang aan, en ook aan goede begeleiding. Onze animatoren worden grondig opgeleid en wie werkt met kinderen met een zorgnood, krijgt een bijkomende vorming. Zo kunnen we elk kind op een veilige manier laten meedoen.”

Buiten zijn en offlinetijd

Ocarina (vroeger Jeunesse & Santé) organiseert dag- en residentiële kampen voor kinderen en jongeren van 2,5 tot 17 jaar in Wallonië en Brussel. Communicatieverantwoordelijke Eléna Stordeur merkt net als Heyo dat ouders belang hechten aan buiten zijn en offlinetijd. “Kampen in de natuur of in de bergen zijn populair. Alle activiteiten zijn opgebouwd rond creativiteit en verbeelding, en we hebben een smartphonecharter dat kinderen aanmoedigt hun gsm opzij te leggen.”

Elk jaar ontdekken nieuwe gezinnen Ocarina. “Er is meer deelname van kinderen uit maatschappelijk kwetsbare contexten of met begeleiding via het SAJ (Service d’Aide à la Jeunesse). Daarnaast brengen sommige Ocarina-regio’s animatie naar ziekenhuizen om daar kinderen te laten genieten van wat kampgevoel.” Binnen Ocarina bestaat ook AniJHan, voor kinderen en jongeren met een beperking. Daar staan toegankelijkheid, aangepaste begeleiding en samenhorigheid centraal. “We vertrekken niet vanuit de beperking, maar vanuit het kind. Iedereen heeft recht op vakantie, plezier en vriendschap”, zegt Stordeur.

Originele thema’s

Naast de grote organisaties duiken er elk jaar nieuwe initiatieven op. Spelers als Kazou en JOETZ blijven vaste waarden, maar ook Freetime, Activak, Jonge Helden en Neverland komen met originele thema’s. Be Wild en Wanderkamp trekken de natuur in met kampen rond avontuur en zelfredzaamheid. Coccolarte en Studijo BOS combineren kunst, expressie en natuur. Voor ouders die het overzicht kwijt zijn in het aanbod zijn er handige platformen zoals HappyGo en kampzoeker.be.

Ook de kampen van Sport Vlaanderen en gemeentelijke sportdiensten blijven populair, met programma’s die zich steeds vaker openstellen voor kinderen met een ondersteuningsnood. Zo zijn er autismevriendelijke sportkampen en initiatieven met individuele begeleiding. “Inclusie is geen aparte werking meer, het wordt de norm”, zegt Van Bogaert. “We geloven dat elk kind recht heeft op een leuke vakantie, ook als er extra zorg nodig is.”

Een kamp voor elk kind

Bij Villa Rozerood in De Panne krijgt dat idee nog een diepere betekenis. Daar kunnen gezinnen met een kind met een meervoudige beperking samen op vakantie komen. Het respijthuis werd in 2004 opgericht door een groep sociaal bewuste mensen die een hiaat in het zorglandschap merkten. Vandaag is het nog altijd het enige respijthuis in België waar zieke kinderen samen met hun familie of mantelzorgers kunnen verblijven. “Onze gasten komen niet alleen voor zorg, maar vooral voor rust en tijd samen”, zegt algemeen coördinator Bart Devos. “Gezinnen met een zwaar ziek kind kunnen niet zomaar op vakantie. Bij ons kan dat wel omdat medische ondersteuning, aangepast materiaal en begeleiding aanwezig zijn. Ouders hoeven eens niet te plannen of te zorgen, maar mogen gewoon genieten van elkaar.”

Het team van professionele zorgverleners en vrijwilligers zorgt voor een warme sfeer. “We willen gezinnen het gevoel geven dat ze hier op adem kunnen komen. Sommigen zijn voor het eerst in jaren samen aan zee. Dat brengt zoveel opluchting en blijdschap teweeg. Ons huis zit bijna het hele jaar vol. Dat toont hoe belangrijk het is dat dit soort plekken blijft bestaan.”

Meer dan ontspanning

Het aanbod voor kinderen met een beperking groeit gestaag. Organisaties zoals HABIT-ILE organiseren revalidatiekampen voor kinderen met cerebrale parese, terwijl initiatieven zoals Access And Go, CEMÉA, Fonkelster, Fielgoed, Resett Reizen en De Wereld van Flo aangepaste vakanties aanbieden met medische of pedagogische begeleiding.

Wat kinderen op kamp leren, valt moeilijk in cijfers te vatten. “Wij geloven dat kampen bijdragen aan de ontwikkeling van psychosociale vaardigheden zoals samenwerken, empathie, luisteren, zelfvertrouwen en omgaan met emoties. Kinderen leren zelfstandiger worden, omgaan met anderen en de natuur ontdekken. Het samenleven dat ze op kamp ervaren, is een troef voor hun ontwikkeling”, zegt Stordeur. “Zo leren ze zichzelf kennen”, vult Van Bogaert aan. Ook bij Villa Rozerood zien ze dagelijks wat een verblijf kan doen. “We zien kinderen die normaal in een ziekenhuisomgeving leven hier opbloeien”, zegt Devos. “Even geen dokters, geen schema’s, maar spelen met broers en zussen, lachen, gewoon kind zijn. Dat is pure vrijheid.” ☉