Pascale Naessens: “Goed eten geeft mij energie en zorgt ervoor dat ik mij goed in mijn vel voel.”

Wat betekent eten voor u?

“Ik associeer eten met gezelligheid en tafelen. Ik denk aan de momenten rond een tafel, aan een tafel die vol staat met lekker eten en verschillende gerechtjes. En aan het gevoel dat je gewoon mag genieten van eten waar je gelukkig van wordt. Goed eten geeft mij energie en zorgt ervoor dat ik mij goed in mijn vel voel. Maar voor heel veel mensen is dat vandaag niet zo. De meesten eten minderwaardige voeding en voor sommigen is het zelfs een gevecht: wat ga ik eten, wat mag ik niet eten? Of het wordt heel saai. Ik hoorde onlangs nog iemand zeggen: ’s morgens boterhammen, ’s middags boterhammen en ’s avonds de klassieke warme keuken. Dan mis je zo veel. Het kan zoveel beter, lekkerder, leuker en creatiever.”

Waar loopt het volgens u dan mis?

“Als het fout loopt met eten, wijzen we vandaag nog te vaak naar de persoon zelf. Te weinig discipline, te weinig wilskracht, niet goed kunnen omgaan met eten of emoties… Daar wil ik komaf mee maken, dit narratief mag stoppen. Het is niet de fout van de mens, het is de fout van de voeding.”

Hoezo?

“Niet alle voeding is gelijk. Je hebt echte voeding en je hebt voeding gemaakt door de fabriek. Echte voeding is eigenlijk heel eenvoudig. Als je op natuurlijke voeding een etiket zou plakken, dan staat daar één ingrediënt op. Vlees is vlees, vis is vis, een appel een appel, een wortel een wortel. Eén ingrediënt. Maar als je kijkt naar voeding die uit de fabriek komt, dan zie je vaak een ellenlange lijst met allemaal woorden die je niet eens begrijpt: bewaarmiddelen, smaakversterkers, synthetische zaken die daar eigenlijk niet thuishoren.”

Waarom heeft die bewerkte voeding zo’n sterke invloed op ons eetgedrag?

“Ons lichaam is ontworpen om de meest calorierijke voeding te vinden met de minste inspanning. Vroeger moesten wij veel moeite doen om aan vlees of suiker te geraken. Mensen die vandaag nog als jager-verzamelaar leven, zijn ook dol op suiker en vlees. Daar is niets aan veranderd. Alleen moeten zij ver wandelen of hoog in de bomen klimmen om aan voeding te geraken. Wij daarentegen worden op elke straathoek en in iedere supermarkt verleid, met voeding die inspeelt op wie wij zijn, op hoe wij gefabriceerd zijn. Wij kunnen daar eigenlijk niets aan doen. Dat heeft weinig te maken met wilskracht. Daarom moeten we ons afvragen: welke stappen zijn we bereid als maatschappij te nemen om die balans te herstellen?”

Hoe kunnen we ons beter wapenen?

“Je kunt je omgeving aanpassen. Ik heb mijn wereld zo ingericht dat ik hier thuis in mijn kracht word gezet. Ik heb geen kast met chips en koekjes. Ik heb een kast vol noten en gedroogd fruit, dat is mijn snoepkast. En als ik buiten ga, doe ik dat steeds met een volle maag. Want als je geen honger hebt, lukt het wel om aan die verleidingen te weerstaan. Die ultra processed foods plaatsen je in een vicieuze cirkel: hoe meer je ervan eet, hoe meer honger je hebt en hoe meer je ervan zal willen eten. Je raakt daar niet door verzadigd. Natuurlijke voeding verzadigt wel. Je stopt op een natuurlijke manier met eten. Je bent verzadigd, je hebt meer energie en je hoeft niet voortdurend met de impact van voeding bezig te zijn.”

En hoe begin je aan zo’n andere manier van eten?

“Eerst moet je voor jezelf de klik maken: ik wil bewuster en gezonder gaan leven en eten. Als die houding er eenmaal is, kun je op zoek gaan naar kleine dingen die je stap voor stap kunt veranderen. Mijn advies is vooral: ga rustig aan de slag. Wat je niet moet doen, is zeggen: ‘Ik ga twee weken gezond eten.’ Dan ga je vaak heel streng te werk, om daarna terug te vallen in je oude eetgewoonten. Je moet een manier van eten vinden die je de rest van je leven wilt volhouden. Als je vooraf al twijfelt of dat zal lukken, loopt het eigenlijk al fout.”

Wat kan zo’n eerste kleine stap zijn?

“Een mooie eerste stap is je ontbijt. Begin bijvoorbeeld met volle yoghurt, fruit en zaden. Zo krijg je veel vezels binnen, wat goed is voor je darmen, en meteen een flinke portie fruit. Mensen zijn trouwens nog altijd bang voor vetten, terwijl volle yoghurt een betere keuze is dan magere yoghurt. Die laatste is meer bewerkt en gemanipuleerd. In volle yoghurt zitten levende fermenten, bacteriën die goed zijn voor je darmflora. Je lichaam reageert bovendien snel. Als je al drie dagen goed eet, merk je vaak dat het lichaam opgelucht reageert. Dat gevoel kan je vervolgens stimuleren om verder te gaan en steeds bewuster en beter te eten.”

Is het volgens u ook op latere leeftijd nog de moeite om gewoontes te veranderen?

“Zeker. De rekening krijg je pas later voorgeschoteld. Als je heel je leven lang niet goed hebt gegeten, weinig hebt bewogen of veel stress hebt gehad, merk je op een bepaald moment dat je lichaam begint tegen te wringen. Maar ons lichaam is een systeem waarin je altijd kunt ingrijpen. Het is nooit te laat. Je hoeft daarvoor ook niet alles om te gooien. Het belangrijkste is dat je bewust kiest voor een andere houding en vervolgens kleine stappen zet. Het is bovendien bijzonder belonend om dat samen met je partner te doen. Iedereen heeft de mond vol van zelfzorg, maar voor mij is dit een van de mooiste vormen ervan: goed en lekker eten voor jezelf klaarmaken.”

Wat betekent dat, ‘bewuster eten’? 

“We zijn gewend geraakt aan een bepaalde manier van eten, maar ik vraag me af of we die nog wel als normaal moeten beschouwen. Ik moet bijvoorbeeld spreken over ‘gezonde voeding’, terwijl ik eigenlijk liever over ‘normale voeding’ zou spreken. Ook ‘biologische voeding’ vind ik een vreemde term. Dan benoemen we iets als biologisch omdat het andere intussen de norm is geworden. Hetzelfde geldt voor low carb. Ik zou onze huidige voeding liever high carb noemen, omdat we zoveel zetmeel en verdoken suikers eten. We hebben van alles wat eigenlijk abnormaal is het normale gemaakt. Terwijl ik net denk dat we niet moeten proberen slimmer te zijn dan de natuur. Wij maken deel uit van die natuur en moeten opnieuw leren leven volgens haar wetten.”

Begint dat ook bij weten waar ons eten vandaan komt?

“Absoluut. Ik vind het een mooie evolutie dat we opnieuw dichter bij de boer en de landbouwer komen en beter weten waar ons eten vandaan komt. Heel veel kinderen weten vandaag niet eens hoe een bloemkool groeit. Hoe ver zijn we dan van onszelf verwijderd? We moeten het recht op goede voeding opnieuw in eigen handen nemen en er ook voor durven opkomen. Wat we vooral niet mogen doen, is zomaar aanvaarden dat iets ‘normaal’ is omdat we het zo gewend zijn. We moeten ons blijven afvragen: wat is normaal? Hoe voel ik me? En wat wil ik bereiken?”

Hoe gaat u zelf om met alle verschillende adviezen of mythes over voeding?

“Ik hou eigenlijk wel van mythes. Ze zijn vaak gebaseerd op iets wat waar is, maar gaan daarna een eigen leven leiden. Neem bijvoorbeeld de overtuiging dat we veel proteïnen moeten eten. Daar zit een kern van waarheid in, dus als mensen daardoor meer aandacht krijgen voor proteïnen, vind ik dat alleen maar goed. Mijn grootste probleem is eigenlijk geen mythe, maar de aanname dat het aan onze discipline en wilskracht ligt. Dat is een narratief dat de voedingsindustrie ons graag laat geloven: zolang we denken dat het probleem bij onszelf ligt, hoeven we niet naar de voeding en onze omgeving te kijken. Meer dan 70 procent van wat er in de supermarkt ligt, is bewerkt. Als ik naar de Meir ga, vind ik nauwelijks iets dat echt als voeding voelt. Op een luchthaven moet je al bijzonder veel moeite doen om iets te vinden wat min of meer eetbaar is. Dat zijn situaties waarvan ik vind dat we ze niet zomaar mogen aanvaarden.”

U reist veel. Zijn er keukens die u inspireren?

“De Aziatische keuken inspireert me enorm, omdat mensen daar vaak veel dichter bij de natuur leven. Veel kennis wordt van generatie op generatie doorgegeven. Ze gaan naar de markt, hebben een kruidentuintje en koken met veel kruiden. Als ik in Azië ben, probeer ik ook bij lokale mensen te koken. Dan zie je hoeveel aandacht er gaat naar het bereiden én serveren van eten: in mooie kommetjes, met prachtige keramiek. Dat gebeurt op een heel natuurlijke manier. Wij vinden het in het Westen bijna normaal dat alles snel moet gaan. Toen ik jong was, deed ik daar zelf ook aan mee. Je bent gefocust op je werk en je carrière en bent daar zelfs trots op. Pas als je ouder wordt, begin je je af te vragen of dat wel is wat je gelukkig maakt.”

Wat brengt dan wel geluk?

“Verbinding. Daar is veel onderzoek naar gedaan. De langstlopende studie van Harvard loopt intussen al zeventig jaar en de conclusie is duidelijk: wat mensen het meest gelukkig maakt, zijn niet succes of carrière, maar de mensen om wie ze geven. Mensen die op hun sterfbed terugkijken op een leven vol succes en geld, zeggen vaak: had ik maar meer tijd gemaakt voor de mensen die ik graag zie. Dat zie je ook in de zogenaamde Blue Zones. Daar draait het niet alleen om voeding, maar om een manier van leven: mensen leven in kleine gemeenschappen, komen meer buiten, telen zelf groenten, bewegen, koken samen en eten samen. Het zijn eigenlijk heel eenvoudige dingen. Naarmate je ouder wordt, besef je vaak beter hoe belangrijk vriendschappen en verbinding zijn. Dan is het tijd om daar opnieuw ruimte voor te maken.”

Welke boodschap wilt u tot slot vooral meegeven aan onze lezers?

“Ik zou vooral willen meegeven dat goede voeding gelukkig maakt. Oprecht gelukkig. Ik denk dat we ons daar te weinig van bewust zijn. Als je niet goed in je vel zit, heeft dat vaak ook invloed op je energie en je humeur. Mensen noemen zichzelf soms emotionele eters, terwijl daar volgens mij vaak meer achter zit. Als je lichaam niet goed gevoed wordt, kan dat je nog verder naar beneden trekken. Daarom nodig ik iedereen uit om het zelf eens te ervaren. Eet drie dagen zo natuurlijk mogelijk en kijk wat het met je doet. Je zult het verschil voelen: meer energie, meer positiviteit. Ik hoop vooral dat mensen ontdekken wat goede, natuurlijke voeding voor hen kan betekenen, voor hun fysieke én mentale gezondheid, eigenlijk
voor alles.” •