De balans en impact van de darmflora

Vakanties, sfeervolle restaurants en warme ontmoetingen zouden we sneller linken met een mooi leven dan we dat met onze darmflora zouden doen. Onterecht, want de darmflora heeft een grote impact op ons fysiek en mentaal welzijn. Waarom focussen we ons hier dan niet meer op? Het eerste probleem dat zich hier voordoet is de definitie van een gezonde darmflora. Het onderzoek op de menselijke darmflora staat helaas nog niet ver genoeg om duidelijk af te bakenen wat een gezonde of net ongezonde darmflora betekent. Toch zijn er specialisten naarstig op onderzoek om ons dichter te brengen tot de juiste antwoorden.

Honderd triljoen bacteriën 

De darmflora is het geheel van micro-organismen dat zich in het maagdarmstelsel bevindt. Een eerste belangrijke functie van de darmflora is het biologisch afbreken van stoffen die niet door de dunne darm zelf afgebroken kunnen worden. Voedingsvezels zijn hier het bekendste voorbeeld van. Vervolgens is de darmflora onmisbaar voor de synthese van vitamine K, wat nodig is voor de bloedstolling. “Het gaat over miljarden bacteriën”, verduidelijkt Danny De Looze. “Vanaf de geboorte komt de darmflora op gang. Vanaf het derde of vierde levensjaar is de darmflora volgroeid. Zonder al deze bacteriën zou het leven niet mogelijk zijn. Laatst onderzoek gaat uit van honderd triljoen bacteriën in de darmflora. Qua gewicht zou dit komen op zo’n 500 gram. Zelfs onze stoelgang zou bestaan uit zo’n 60 procent bacteriën.”

De stoelgang is een eerste criteria om inzicht te krijgen in onze darmflora. Een gebalanceerd dieet, zonder te veel uitschieters, is dus de richting die we uitmoeten.

Mediterraanse keuken

We weten al dat het belangrijk is om voldoende vezels te eten. “Zo’n twintig à dertig gram per dag zou perfect zijn”, weet Sanne Mouha. Het lijkt een minieme hoeveelheid maar wanneer je weet dat een appel gemiddeld slechts
2,4 gram aan vezels bezit, kan je de rekensom al beginnen maken. Tien appels eten op een dag is nu niet meteen de weg. Wat dan wel? Een gebalanceerd dieet waarbij de vezelinname evenwichtig verdeeld is doorheen de dag.

“Het Mediterraanse dieet is eigenlijk het evenwichtigst voor ons lichaam. De combinatie van verse vette vis, olijfolie, lekker fruit en groenten vers van het veld zorgen voor een gelukkige darmflora. Ook de mindere hoeveelheid van verzadigde vetzuren helpt hier zeker”, haalt De Looze aan. Natuurlijk is er ook een minder goede kant. Voeding of slechte gewoontes die nadelig zijn voor onze darmflora. “Alcohol, tabak en ultra bewerkte voeding zijn het tegenovergestelde van het Mediterraanse dieet. Het lijkt evident maar toch zijn veel mensen er zich niet voldoende van bewust. Je dieet ineens drastisch aanpassen is ook geen goed idee. Het lichaam kan niet goed tegen die ommezwaai, daarom is het beter om je eetpatroon geleidelijk aan te wijzigen”, zegt Mouha.

Voeding heeft een directe impact op onze darmflora. De darmflora op zijn beurt is met meer geconnecteerd dan je misschien zou denken.

Parkinson

De darmen worden met een reden het tweede brein genoemd. “De darmen functioneren op zichzelf”, bevestigt Danny De Looze. “Om je hand te bewegen bijvoorbeeld, hebben we ons brein nodig. Zonder onze breinactiviteit zouden we niet de opdracht kunnen geven om via ons zenuwstelsel ons hand effectief te kunnen bewegen. Bij de darmen is dit niet nodig omdat ze hun eigen zenuwstelsel bezitten.”

Dit tweede brein valt dus zeker niet te onderschatten. De darmen en dus ook de darmflora werden al meermaals in verbinding gebracht met het hebben van een depressie. Toch is dit nog niet volledig in verband gebracht omdat het in beide richtingen zou kunnen optreden. Leidt een slecht functionerende darmflora mogelijks tot depressieve gevoelens of heeft een depressie een negatieve impact op de darmflora? Een combinatie hiervan is ook mogelijk. Waar wel reeds een verband gevonden werd, is bij Parkinson.

“Hoogleraar Jeroen Raes van de KU Leuven gaf al het meeste inzicht over de samenstelling van de darmflora. Hij verdeelde verschillende types op in vier groepen. We kunnen het vergelijken zoals de onderverdeling van de bloedgroepen. Bij Parkinson is er in een ander onderzoek vastgesteld dat er zich telkens een verstoorde darmflora voordeed bij de patiënten, maar ook dit staat nog in de kinderschoenen”, legt
De Looze uit.

Probiotica

Doorheen onze levensloop verandert ook onze darmflora. “Dit valt te wijten aan een wijziging in ons eetpatroon en aan zaken die veranderen bij het ouder worden, niet zozeer aan de leeftijd op zich. De kans is immers klein dat we ons hele leven hetzelfde eetpatroon aanhouden, maar ook medicatie, levensstijl en stress spelen een rol”, zegt Mouha. Onze gewoontes veranderen nu eenmaal, maar het blijft waardevol om de sterktes van het Mediterraanse voedingspatroon mee te nemen doorheen de jaren.

“Het is gekend dat wielrenners vaak probiotica slikken. Ze doen dit in de hoop een betere darmflora op gang te krijgen want die zorgt voor meer energie. Energie die ze goed kunnen gebruiken tijdens de sprint”, haalt De Looze met een bedenkelijke frons aan.

Hoe gaan we dit mooie leven nu verderzetten? Enkel nog vezels en probiotica? Laten we maar gewoon Mediterraans gaan. Ergens hadden we het al kunnen raden eigenlijk. De zon, de zee en het relaxte Zuiderse leven zijn toch altijd al aantrekkelijke factoren geweest. Laten we deze zowel intern als extern toepassen voor een harmonieuze balans.