Hoe etiquette en keukentechnologie ons ontzorgen

Hoewel mister Carson niet onze butler is en misses Patmore niet in onze potten staat te roeren, kunnen we wel enige inspiratie halen uit hun gedragingen. Het voordeel is dat we vandaag in 2026 zijn beland en niet meer vastzitten in de Britse aristocratie. Vandaag kunnen we kiezen hoe strikt we de regeltjes toepassen.

Ontzorgen

Regels zijn bijgevolg niet zo ouderwets zoals we stereotiepmatig zouden kunnen denken, weet Kevin Strubbe ons te vertellen: “Etiquette wordt meestal geassocieerd met ouderwetse, stoffige regeltjes, maar dan missen we net het nut van deze richtlijnen. Het geeft ons net een makkelijke handleiding over hoe we ons steeds sociaal aanvaardbaar kunnen opstellen in interactie met anderen. Richtlijnen die niet streng met de vinger wijzen maar ons eerder zo veel mogelijk trachten te ontzorgen.”

Ontzorgen is het woord dat we moeten onthouden. Geen stijve boel maar door een goede bagage weten wat kan en wat niet. Gasten over de vloer krijgen is het ideale moment om volledig in het moment te zijn. Momenten die doorheen de tijd gradueel zijn geëvolueerd. Zo’n vijftig jaar geleden was het in veel huisgezinnen nog de normaalste zaak om binnen een sigaret op te steken. “Etiquette is erg tijdgevoelig. Zo leerde ik in de hotelschool nog hoe een asbak perfect geleegd moest worden volgens de regels van de kunst. Toen werd er tussen de gangen door nog gretig gerookt. De evolutie in de maatschappij, de wet en technologie dagen ons steeds uit om nieuwe interpretaties te geven aan bestaande regels”, zegt Strubbe.

Terug naar het moment. De gasten arriveren binnen een uurtje en de tafel moet nog gedekt worden. Hier kan je extreem uitbundig in gaan of net erg sober, maar de basisregels van een perfecte tafeldekking die blijven steeds hetzelfde.

De perfecte tafel

Of we dit niet gepasseerd zijn? Nee, toch niet. Het hoeft niet om te werk te gaan met een meetlat en strijkijzer, maar een net voorkomen is de voorbode van een geslaagde avond. Starten doen we met een proper tafellaken dat maximaal zo’n 20cm overhangt. De borden plaats je vervolgens op vingerbreedte van de tafelrand. Bestek leg je van buiten naar binnen. Dit wil zeggen dat je bestek voor het voorgerecht aan de buitenzijde ligt en voor het hoofdgerecht aan de binnenkant. Scherp detail: leg de snijkant van je messen steeds naar het bord gericht. Voor het brood plaatsen we aan de linkerkant een broodbordje. De glazen zetten we dan weer schuin recht boven ons bord. In een waaier opgesteld van rechts naar links in volgorde van gebruik. Het waterglas sluit de rij af door zich links van de waaier te positioneren.

Waar de tafel ook steeds perfect gedekt is, “dat is bij restaurant Woohoo in Dubai”, gaat Tom Van de Vondel verder. “Het is het eerste restaurant dat gestuurd is door AI. De AI-chef, Aiman genaamd, kan in slechts enkele seconden nieuwe gerechten bedenken die voldoen aan de vereisten van de gasten. Getallen nemen in veel gevallen het buikgevoel over. Het klinkt misschien minder gezellig maar door de steun van AI in de keuken is er extra tijd over bij het personeel om te interageren met de gasten. De beleving wordt hier op nummer één gezet.”

Onze keuken thuis is nog niet AI gestuurd, al gaat de technologie er steeds verder op uit zodat toestellen die vroeger enkel in een professionele setting terug te vinden waren meer en meer voorkomen in de privésfeer.

Technisch vakmanschap

“De grootste evolutie zien we vandaag in de multifunctionele toestellen”, gaat Van de Vondel verder. “Moderne combi-ovens combineren verschillende kooktechnieken in één toestel. Zo heb je vandaag ovens die tegelijkertijd wel drie verschillende temperaturen kunnen voorschotelen. Ze kunnen gelijktijdig meerdere bereidingen uitvoeren en steeds een constante kwaliteit garanderen. Zo wordt er bespaard op tijd, kan de capaciteit verhoogd worden en daalt de kans op fouten.”

In de keuken van misses Patmore was er van deze technische snufjes nog geen sprake. Neemt technologie dan vandaag het spontane gevoel over? “Neen, net zoals de etiquette zorgt de nieuwe technologie ervoor dan we ons volledig kunnen ontzorgen in de keuken. Een toestel kan de efficiëntie verhogen maar kan zelf niet proeven, daar is nog steeds een chef voor nodig. Technologie neemt bepaalde taken van ons over zodat we ons volledig kunnen richten op het benutten van ons vakmanschap”, zegt Van de Vondel.

De ideale beleving 

Doorheen dit artikel kwamen de gasten ondertussen aan. Werd het aperitief al bijpratend ingeschonken en bleven de schoenen gewoon aan. Een deel van het gezelschap ging roken op het terras terwijl de zon zacht onderging. De vitello tonnato werd aangesneden met het buitenste bestek en niet veel later bracht de combi-oven een smeulende lasagne. De essentie klopte maar nog veel belangrijker: het moment werd beleefd.

“Tijdens corona werden we het gewoon om te bestellen via een QR-code. Wat vroeger futuristisch leek werd het nieuwe normaal. In bepaalde cafés bleef deze nieuwe manier van bestellen de gebruiksvorm, maar in een restaurant zouden we dit minder appreciëren. Goede technologie plaatst zich op de achtergrond zodat gastvrijheid, creativiteit en beleving de voorgrond krijgen”, haalt Van de Vondel aan. “Met etiquette is dit net hetzelfde”, gaat Strubbe verder. “Hoe we een perfecte tafel dekken of hoe we ons in elke situatie gepast kunnen gedragen zijn richtlijnen die zich op de achtergrond plaatsen zodat de beleving zo puur mogelijk beleefd kan worden.”