Liever bergen en natuur, dan strand en stad

Steeds meer reizigers zoeken rust en ruimte op. Daarvoor kijken we bovendien vaker dichter bij huis. We reizen bewuster, en gaan daarbij vooral op zoek naar de ontmoeting met elkaar. Het is een vakantietrend die dieper gaat dan een modeverschijnsel: een mentaliteitsverandering.

Van de Dolomieten tot de Annapurna en de Canadese Rockies: bergbestemmingen zijn in. Dat hoeft niet te verbazen. De bergen bieden het hele jaar door een alternatief voor wie wil ontsnappen aan de drukte en hitte. Al merkt Julie Droussin, duurzame reisorganisator bij Un Brin de Voyage, op dat de trend genuanceerd moet worden. “Bij mijn reizigers blijven de populairste bestemmingen Mexico en Italië, al is er wel een groeiende interesse in Noorwegen. Wat ik wel duidelijk opmerk is dat mensen op zoek zijn naar ruimte en natuur. Landen zoals Namibië en Alaska, waar de ervaring draait om landschappen, stilte en loskoppeling, zitten in de lift. Ook Peru en Bolivia blijven populair.”

“Mijn reizigers zijn nooit aangetrokken geweest tot het idee van gewoon relaxen”, gaat ze verder. “Als ze een beroep op mij doen, is het om dynamische reizen samen te stellen, met wandelingen, verkenningen en ontmoetingen.” Toch heeft de zoektocht naar berglandschappen een andere dimensie gekregen. Niet enkel een actieve uitdaging, maar ook een bewuste keuze voor rust en ontkoppeling. “Ik merk dat mensen weg willen van het massatoerisme, door bijvoorbeeld een atypische bestemming te kiezen, of door buiten het seizoen te reizen. Sommigen kiezen er ook bewust voor om zich tijdens de vakantie af te sluiten van de drukte. Ze verwijderen nieuwszenders, beperken hun blootstelling aan nieuwsstromen en verkiezen om zelf, doelgericht, informatie op te zoeken. Reizen wordt op die manier gezien als een soort ‘welzijnspauze’, een noodzakelijke reset.”

Sociale media spelen daarin een niet te onderschatten rol. Julie Droussin merkt dat posts met indrukwekkende panorama’s, afgelegen paden en momenten van verbinding met de natuur bijzonder veel reacties uitlokken. “Berglandschappen zijn visueel erg krachtig: wisselend licht, besneeuwde toppen, bergmeren. Het beeld trekt aan, maar het is de ervaring, de inspanning, de onderdompeling, de ontkoppeling, die mensen echt in actie zet. Esthetiek alleen volstaat niet.”

Lokaal reizen

Deze tendens is ook in Vlaanderen merkbaar, onderstreept Wim Verscuren, adjunct teammanager bij Logeren in Vlaanderen vzw. Hij bevestigt dat reizigers steeds meer op zoek zijn naar authenticiteit en onthaasting. “Mensen hebben veel aan hun hoofd; het leven is druk. Op vakantie willen we dan ook vooral loslaten en tijd doorbrengen met vrienden en familie. De nood om te vertragen merk je aan het succes van alternatieve, veelal kleinschalige logementen zoals glamping of tiny houses. Deconnecteren of ‘slow travel’ staat hier centraal.” Voor kwaliteitsvolle ‘ontmoeting’ wordt dan weer eerder gekeken naar (grote) vakantiehuizen en familiale hotels, al zijn ook actieve fiets- of wandelvakanties meer in trek.

Om te onthaasten of voor een echte vakantiebeleving hoeft u dus niet naar de Italiaanse bergen. Vlaanderen wordt steeds vaker als een aantrekkelijke reisbestemming gezien. Dat blijkt uit recente cijfers. Toerisme Vlaanderen publiceerde voorlopige resultaten voor 2025: het totale aantal bezoekers groeide met 3 procent naar 50,4 miljoen, goed voor 36,3 miljoen overnachtingen. Het binnenlands toerisme steeg met 2 procent naar 7 miljoen bezoekers. Dat is niet onlogisch, vindt Verscuren: “Er is een grotere focus op wat we ‘lokaal reizen’ noemen, een manier van reizen waarbij men rekening houdt met de impact op de lokale natuur en bevolking. Oog voor duurzamer leven is al meer ‘ingeburgerd’ vandaag, denk bijvoorbeeld aan hoe gewoon het is geworden dat handdoeken niet dagelijks dienen vernieuwd te worden of de kamer niet elke dag moet gepoetst worden. Ook onze logies (Logeren in Vlaanderen vertegenwoordigt 1.250 logies, nvdr.), investeren sterk in energiebesparende en duurzame maatregelen. Dat gaat van grote investeringen tot kleine vernieuwingen of aanpassingen.”

Verscuren stipt daarbij de grote troef van Vlaanderen aan: “We hebben een geweldige variëteit aan landschappen, steden, erfgoed, culinaire tradities enzovoort, en dat allemaal op een kleine oppervlakte met nog tal van onbekende en onbeminde plekken.

Once in a lifetime

Wie toch naar het buitenland trekt, doet dat bewust, stelt Droussin. “Er blijft een zekere spanning. Veel mensen willen duurzamer reizen, maar ook wat van de wereld zien. Binnen mijn community merk ik dat mensen, als ze een verre reis plannen, dat zeer berekend doen. Vaak is het een uitzondering, een huwelijksreis, of een ‘once in a lifetime’-reis. Ze handelen zo consequent mogelijk: blijven langer ter plaatse om de impact van de vlucht te ‘rechtvaardigen’, en kiezen meer milieuvriendelijke activiteiten. Het zijn geen strandvakanties, maar heuse ontdekkingsreizen.”

Of de trend zal aanhouden? Droussin twijfelt niet. “Dit is een diepgaande verandering in verwachtingen: behoefte aan betekenis, natuur, ontkoppeling en authentieke ervaringen.” Het advies voor wie in 2026 een rustgevende reis in Vlaanderen overweegt? Wim Verscuren tipt de nieuwe natuurparken en landschapsparken: “We hebben vier erkende Nationale Parken en vijf Landschapsparken. Nog veel Vlamingen hebben deze diverse natuur nog niet bezocht.” Wilt u toch de landsgrenzen oversteken en naar de bergen gaan? “Bereid je voor om te wandelen, te vertragen en je volledig onder te dompelen in de omgeving. De bergen moet je verdienen, en precies dat maakt ze zo transformerend”, sluit Droussin af. •••