Zes maanden om je carrière een nieuwe richting te geven

Je job neemt een flink deel van je leven in beslag. Logisch dus dat het wringt wanneer je elke maandagochtend met dikke tegenzin aan je werkweek begint. Maar tussen beseffen dat je iets anders wil en effectief van richting veranderen, ligt vaak een behoorlijke drempel. Want wat wil je dan wél? Moet je opnieuw gaan studeren? En is het überhaupt verstandig om van koers te switchen nu AI de arbeidsmarkt grondig door elkaar schudt?

Zes maanden lijkt misschien kort om je carrière om te gooien, maar het kan wel degelijk voldoende zijn om een nieuwe richting in te slaan. “Een job vinden die beter past bij je waarden en beter matcht met je leven daarbuiten, kan een enorm verschil maken”, zegt professor arbeidseconomie Stijn Baert (UGent). Werk is dan ook veel meer dan een loonbrief. “Uit onderzoek bij Lottowinnaars blijkt bijvoorbeeld dat een meerderheid blijft werken. Een job geeft ons sociale contacten, een stukje identiteit en prestige, de kans om bij te leren en het gevoel dat we bijdragen aan een groter geheel.”

Ook bij Cevora, een van de grootste opleidingsaanbieders van het land, zien ze dat een carrièreswitch zelden begint met een spectaculaire sprong. “In zes maanden word je meestal niet plots iemand compleet anders, maar je kan wel ontdekken waar je naartoe wil en de eerste concrete stappen zetten”, zegt Liesbeth Van Uytven. “Voor veel mensen start een carrièreswitch in de eerste plaats met nieuwe inzichten, niet zozeer met een nieuwe job.”

Eerst jezelf, dan de vacatures

Als je uitgekeken bent op je job, begin je al snel door vacatures te scrollen. Alleen: voor je op zoek gaat naar ander werk, moet je eerst weten wat je zelf zoekt. Baert verwijst naar Alice in Wonderland. Wanneer Alice aan de Cheshire Cat vraagt welke richting ze moet nemen, vraagt de kat waar ze precies naartoe wil. Alice heeft geen idee. Waarop de kat haar fijntjes meegeeft dat het dan ook niet uitmaakt welke weg ze kiest. “Zo is het ook in je carrière”, zegt hij. “Je kan geen goede keuzes maken als je niet weet waar je wil uitkomen. Ken je waarden.” Zelf laat hij belangrijke carrièrebeslissingen bijvoorbeeld afhangen van kernwaarden als loyaliteit en echtheid. “Je moét niet zijn wat anderen van jou verwachten, of de dingen doen exact zoals je voorgangers ze deden.” Dat verklaart waarom de professor arbeidseconomie zonder schroom zijn liefde voor FC De Kampioenen belijdt en steaks met friet recenseert op Instagram. “Vast weinig professoraal. Maar ik denk dat jezelf tonen zoals je echt bent, je in contact brengt met de juiste mensen. Mensen die graag steak eten bijvoorbeeld. Dat zijn de beste”, zegt hij lachend.

Als je nog geen duidelijk beeld hebt van wat voor jou belangrijk is in een job, hoef je daar niet in je eentje over te piekeren. Baert raadt alle werkende Vlamingen aan om minstens één keer tijdens hun carrière loopbaanbegeleiding te volgen. Ook eenvoudige vragen kunnen al veel blootleggen: welke taken geven je energie? Waar ben je goed in? Wat wil je vaker doen, en vooral: wat liever niet meer?

Gewoon beginnen

Je ideale volgende job hoeft nog niet tot in de kleinste details vast te liggen voor je iets nieuws probeert. Dat is volgens Cevora een van de grootste misverstanden over bijscholen. “Veel mensen stellen een opleiding uit omdat ze eerst exact willen weten waar ze professioneel naartoe willen. Terwijl het evengoed andersom kan werken: door iets nieuws te leren, ontdek je wat je interessant vindt en welke mogelijkheden bij je passen”, stipt Van Uytven aan. En je kan perfect klein beginnen. Volg een webinar of een korte onlinecursus, praat met iemand die een job heeft die je interessant lijkt of neem op het werk een nieuw project op. “Een loopbaan verandert zelden door één groot moment van inspiratie. Meestal gebeurt dat doordat je nieuwsgierig blijft en bereid bent om dingen uit te proberen”, gaat ze verder.

Wie wél klaar is voor een grotere stap, kan zich vandaag ook relatief snel omscholen. Voor werkzoekenden bestaan er bijvoorbeeld trajecten van drie tot negen maanden voor knelpuntberoepen. Ook werkgevers kijken niet meer uitsluitend naar het juiste diploma of een perfect lineair cv. Vaardigheden, leervermogen en potentieel wegen steeds zwaarder door. En welke skills zijn dan interessant? “Bij Cevora behoren AI, digitale vaardigheden, communicatie, samenwerken, efficiëntie en talen tot de populairste opleidingsthema’s”, licht Van Uytven toe. “Werkgevers kijken niet alleen naar wat je vandaag kan, maar ook naar hoe snel je kan groeien.”

Bijleren in tijden van AI

En dan is er natuurlijk AI. Heeft het nog zin om tijd en energie in een nieuwe opleiding te steken als technologie sommige jobs misschien binnenkort overneemt? “Net wel!”, benadrukt Baert. “Opleiding is de sleutel.” Niet elke job zal de technologische omwenteling even ongeschonden doorstaan. Baert raadt aan om jezelf drie vragen te stellen. Vereist mijn job fijne menselijke motoriek? Sociale intelligentie? Creatieve intelligentie? Als je drie keer neen antwoordt, loop je meer risico dat jouw taken geautomatiseerd worden. Vooral jobs met een groot administratief aandeel zijn kwetsbaar. Reden genoeg om ook je digitale vaardigheden verder aan te scherpen. Uit onderzoek van UGent@Work blijkt dat Vlaamse werknemers zichzelf gemiddeld amper 4,9 op 10 geven voor hun AI-vaardigheden. Slechts 13 procent had op het moment van het onderzoek al een AI-opleiding gevolgd.

Bij Cevora merken ze hoe groot de honger naar kennis is. Hun Week van AI lokte 32.000 inschrijvingen voor acht webinars. De opmars van AI maakt typisch menselijke vaardigheden alleen maar belangrijker: kritisch denken, creativiteit, communicatie, samenwerking en oordeelsvermogen. Of zoals Cevora het samenvat: de toekomst is niet mens versus AI, maar mens samen met AI.

Je hele carrière omgooien in zes maanden? Misschien, misschien ook niet… Maar 26 weken zijn wél lang genoeg om iets nieuws te leren, dingen uit te proberen en te ontdekken waar je meer energie van krijgt. Dus begin ergens. Want je volgende droomjob zal helaas niet vanzelf aan je deur komen kloppen.•