Ondernemen is durven

Van idee naar echte opportuniteit

Volgens Hans Crijns, professor aan de Vlerick Business School, is de meest voorkomende fout bij beginnende ondernemers dat ze ervan uitgaan dat een goed idee volstaat. “Een goed idee is weinig waard zolang het in het hoofd van de bedenker blijft zitten. Een opportuniteit is een klant die bereid is te betalen voor een oplossing. No pain, no gain.”

Met andere woorden: een onderneming bouw je rond een reële behoefte in de markt. Nog voor je nadenkt over financiering of een businessplan, moet je dus nagaan of je product of dienst een concrete oplossing biedt voor een probleem waar klanten mee kampen. De beste ondernemers observeren, testen, bevragen potentiële klanten en sturen hun project geleidelijk bij. “Ze ontwikkelen vooral het vermogen om sneller te leren dan anderen”, legt de professor uit.

Pierre-Frédéric Nyst, voorzitter van UCM, deelt die visie, maar herinnert er ook aan dat een ondernemingsproject vaak begint met een droom. Volgens hem is het essentieel om sterk in je idee te geloven, zonder je er tegelijk in vast te rijden: “Je moet een evenwicht vinden tussen droom en realiteit. In het begin moet je dromen. Daarna moet je kritiek kunnen aanvaarden en je project toetsen aan de realiteit.”

Volgens de voorzitter van UCM maken toekomstige ondernemers ook vaak dezelfde fout: ze houden hun idee geheim uit angst dat iemand ermee aan de haal gaat. Die vrees is volgens hem sterk overdreven. Integendeel, hij moedigt beginnende ondernemers aan om zoveel mogelijk gesprekken aan te knopen, deel te nemen aan netwerkevenementen en in contact te komen met bedrijfsleiders, bankiers en organisaties die begeleiding bieden. De feedback die daaruit voortkomt, kan vaak voorkomen dat je nog vóór de lancering dure fouten maakt.

Ondernemen doe je niet alleen

Hans Crijns vat die gedachte samen in een inmiddels bekende uitspraak: “Alone you go faster, together you go further.” Alleen kan je snel vooruitgaan, maar om een duurzame onderneming uit te bouwen, heb je complementaire competenties nodig.

Volgens hem hebben investeerders dat goed begrepen. Wanneer ze een project analyseren, kijken ze minder naar de perfectie van het businessplan dan naar de kwaliteit van het team dat erachter staat. “Ik heb liever een uitstekend team met een middelmatig businessplan dan een perfect businessplan dat door een slecht team wordt gedragen”, legt hij uit.

Dat neemt niet weg dat een businessplan zijn waarde behoudt. Niet omdat het exact voorspelt wat er over vijf jaar zal gebeuren, maar omdat het je dwingt om je ideeën te structureren en financiële partners, investeerders of toekomstige medewerkers te overtuigen.

Ook Pierre-Frédéric Nyst benadrukt het belang van een goed netwerk: “Veel mensen kunnen je niet vertellen wat je precies moet doen, maar ze kunnen je wel heel goed vertellen wat je beter kunt vermijden.”

Mentoren, accountants, advocaten, bankiers en organisaties die ondernemers begeleiden, helpen om moeilijkheden te voorzien en bepaalde beginnersfouten te vermijden. UCM helpt, net als andere begeleidingsorganisaties, onder meer kandidaat-ondernemers bij het opstellen van hun financieel plan, het kiezen van hun statuut en het identificeren van mogelijke steunmaatregelen.

Financiering blijft uiteraard een van de belangrijkste zorgen voor beginnende ondernemers. Naast banken bestaan er volgens de experts vandaag nog heel wat andere mogelijkheden: crowdfunding, private investeerders, regionale leningen, investeringsmaatschappijen en zelfs renteloze leningen die binnen bepaalde overheidsregelingen worden aangeboden. Maar je moet ook leren om over geld te praten. “Je moet de moed hebben om over financiering te praten en je project te verdedigen. Ook dat kan je leren”, benadrukt Pierre-Frédéric Nyst.

In actie komen, leren…  en opnieuw beginnen

Zodra het project gevalideerd is, volgt de moeilijkste stap: eraan beginnen. Hans Crijns moedigt ondernemers aan om hun idee snel uit te testen, te leren uit de praktijk en het voortdurend te verbeteren. Artificiële intelligentie versnelt dat proces door bijvoorbeeld marktonderzoek en prototyping te vergemakkelijken. Maar, benadrukt hij, “AI vervangt noch creativiteit, noch beoordelingsvermogen, noch menselijke relaties”. Pierre-Frédéric Nyst deelt die analyse: “AI is een extra hulpmiddel, maar je mag de resultaten ervan niet zomaar als waarheid beschouwen. Kritisch denken en advies van experts blijven essentieel.”

Beide specialisten zijn het ook eens over de plaats van mislukking in het ondernemerschap. Hans Crijns nuanceert het bekende principe fail fast: “Je moet niet falen, maar wel snel leren wanneer iets niet werkt.” Pierre-Frédéric Nyst sluit zich daarbij aan: “Veerkracht begint op de dag waarop je een mislukking aanvaardt.” Ondanks de onzekere economische context blijft de voorzitter van UCM optimistisch. “Ja, het economische klimaat zorgt voor onzekerheid, maar vandaag is het gemakkelijker om te ondernemen dan gisteren.”

De opportuniteiten blijven talrijk. Denk aan knelpuntberoepen, de energietransitie, renovatie, nieuwe technologieën of het overnemen van bestaande ondernemingen. Ondernemerschap is bovendien al lang niet meer uitsluitend iets voor jongeren: steeds meer vijftigers en toekomstige gepensioneerden kiezen er eveneens voor om een onderneming op te starten.

Uiteindelijk verdedigen beide experts dezelfde overtuiging: een duurzame onderneming ontstaat niet uit een briljant idee, maar uit een idee dat wordt getest en verbeterd en wordt gedragen door ondernemers die durven, willen leren en volhouden. •