Bijna blind, maar niet machteloos: hoe tijdige begeleiding het verschil maakt

Toen Jan te horen kreeg dat hij binnen de vijf jaar erg slechtziend en wie weet blind zou worden, ging er een schokgolf door zijn familie. Maar dankzij zoon Thomas, die vrijwel meteen contact zocht met het vlaamsoogpunt en zo kosteloos de basis legde voor een ondersteuningsproject op maat, werden alle mogelijke hulpmiddelen tijdig verkend.

Waarom nam je destijds zo snel contact op met het vlaamsoogpunt?

Thomas: “De dokters waren van bij het begin erg duidelijk over de progressieve oogziekte van mijn papa. Zijn zicht zou enkel nog achteruitgaan en uiteindelijk bijna volledig verdwijnen. Hoewel het op dat moment heel onwerkelijk klinkt en moeilijk te aanvaarden is, moet je die periode van verslechtering vooral zien als een voorbereidingsfase op wat er daarna komt.”

Waarom?

Jan: “Als je de vele hulpmiddelen leert gebruiken als je zelf nog ziet, is dit veel makkelijker om aan te leren dan wanneer je hiermee wacht tot het zicht volledig weg is. Denk bijvoorbeeld aan de EMVI-app. Dat is een app die met behulp van AI de omgeving beschrijft, waardoor je beter weet waar je bent. Omdat ik die nu kan gebruiken, kan ik vandaag nog steeds zelfstandig naar de bakker gaan. Als ik dat pas had moeten leren toen ik al bijna blind was, was dit allicht veel moeilijker geweest.”

Thomas: “En ook in die eerste fase is hulp al zeer waardevol. Ik heb het dan niet alleen om digitale hulpmiddelen, maar ook om fysieke. Bijvoorbeeld een leeslamp die perfect is aangepast aan het zicht dat je nog hebt, waardoor lezen toch nog een hele tijd mogelijk blijft.”

Waarom wordt hier dan vaak zo lang mee gewacht?

Jan: “Het is hoe dan ook een verwerkingsproces. Maar ook daarin is het vlaamsoogpunt een grote steun geweest. Ze bieden je namelijk ook psychologische ondersteuning op maat. Die vele babbels met ervaringsgenoten waren top. Helaas is dus niet iedereen er op tijd bij. Hierdoor is het vandaag zo dat heel veel hulpmiddelen, die in de praktijk echt wel een wereld van verschil kunnen maken, eigenlijk hun doelpubliek niet of te laat bereiken.”

Thomas: “Door deze psychologische impact sluit een slechtziende sluit zich meestal net af van de buitenwereld. Bovendien, en dat wist ik aanvankelijk ook niet, kan het financieel ook interessant zijn om tijdig de begeleiding op te starten. Dankzij hen kan papa immers gebruik maken van de EMVI-app aan halve prijs. En, nog belangrijker: wie zich voor zijn 65ste inschrijft via het vlaamsoogpunt, dat een partner is van de Vlaamse overheid, heeft daarna recht op terugbetaalde ondersteuning. Doe je dit pas na deze leeftijd, vervalt dit recht. Wacht dus niet en neem tijdig contact op.”