Tijd om de fakkel van je bedrijf door te geven

In Vlaanderen zijn meer dan 54.000 kmo-eigenaars ouder dan 55. Wat doen deze ondernemers met hun bedrijf in de toekomst? Overlaten aan de volgende generatie? Verkopen aan derden of er gewoon mee ophouden?
Een emotionele en financiële evenwichtsoefening.

Een bedrijfsoverdracht is een belangrijk keerpunt in het leven van zowel een onderneming als haar oprichters. Of het nu om een klein familiebedrijf of een grotere onderneming gaat, het is een complex en delicaat proces. Het omvat de overdracht van het management, de verantwoordelijkheden en de activa aan een nieuwe generatie managers. Het succes van deze transitie hangt sterk af van een grondige voorbereiding, waarbij financiële, juridische, fiscale en menselijke factoren in overweging worden genomen. Voor de verkoper is het belangrijk om de waarde correct te verzilveren en de overdracht te optimaliseren, door analyse van de mogelijkheden en de fiscale gevolgen. Voor de koper draait het om de juiste financieringsmix en het beheersen van risico’s. Met een goed gestructureerde aanpak en professioneel advies kan een overname een win-win worden voor beide partijen.

Een goed plan is de basis van succes

“Het geheim van een succesvolle bedrijfsoverdracht ligt in de voorbereiding”, zegt Barbara Mathieu, experte bij Multiple Choice bv. “Ondernemers moeten een grondige analyse van het bedrijf opstellen, zichzelf vervangbaar maken, hun processen documenteren, hun cijfers helder houden en realistisch zijn over de waarde. Tijdig starten is cruciaal om rust, regie en opties te behouden. Ook moet de manager zich emotioneel detacheren, zich loskoppelen van zijn ‘levenswerk’ en zich vragen stellen over zijn eigen toekomst en dat van zijn bedrijf.” Vaak wordt gesteld dat je niet vroeg genoeg kan beginnen met de voorbereiding. “Je bedrijf overnamerijp maken kan wel enkele jaren vragen, maar de feitelijke verkoop duurt niet zo lang”, bevestigt Willem Colaers, kmo-adviseur bij KBC.

Exit-opties

De kmo-adviseur gaat ervan uit dat er geen algemene, gestandaardiseerde exit-strategie bestaat. “Elk dossier is anders, maar er is een oplossing voor elke case, waarbij het belangrijk is dat er geen knelpunten ontstaan op langere termijn. Afhankelijk van wie de koper is, zijn er verschillende financiële opties met specifieke fiscale aspecten. In zowat 70 procent van de gevallen betreft het een familieoverdracht.” Barbara Mathieu heeft in de vele jaren praktijk vastgesteld dat het essentieel is bij familiale overdrachten om familiale evenwichten te respecteren: niet iedereen hoeft aandeelhouder te worden. Successieplanning, erfbelasting en governance (familiecharters) zijn dan de sleutelwoorden.

Heeft de volgende generatie geen interesse in de zaak, maar wel een of enkele managers die het bedrijf al mee runnen? Dan kun je een MBO (Manager-Buy-Out) overwegen. Het grote voordeel hierbij is dat de continuïteit van de onderneming verzekerd is en het risico op conflicten of mislukking van de overname minimaal. Zonder familiale opvolger of overname van een manager kan het bedrijf ook overgelaten worden aan een externe verkoper of een investeringsmaatschappij. Zij zullen altijd een zeer uitgebreide due diligence uitvoeren en kijken naar de EBITDA-multiple (waarderingsfactor op basis van Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation & Amortization) en de DCF (Discounted Cash Flow), de huidige waarde van de toekomstige winsten die het bedrijf zal maken. “Correcte en objectieve bedrijfswaarderingen zijn bij elk overnamescenario belangrijk”, zegt Willem Colaers, “met als doel de ondernemer inzicht in het hoe en waarom te geven.”

Advies op maat

Samen met het overdrachtsplan komen de financieringsopties aan bod, onder andere privévermogen, bankkredieten, een verkoperskrediet, een earn-out regeling, schenkingen, aandelenoverdracht of business angels. Professionele begeleiding door adviseurs, fiscalisten, juristen of ondernemers- en sectororganisaties is geen overbodige luxe om je bij te staan in dit hele traject. Ook dit jaar (van 14 tot 21 november) organiseert Vlaio de week van de bedrijfsoverdracht met tal van infosessies, webinars en persoonlijke adviesgesprekken.