De weg naar een volwassen AI- & data-economie in België

Belgische ondernemingen verliezen elk jaar miljarden euro’s aan productiviteit. Niet door een tekort aan talent of innovatie, maar door iets schijnbaar alledaags: een gebrek aan datakwaliteit en inefficiënties. Uit onderzoek in opdracht van Snowflake blijkt dat werknemers gemiddeld bijna twee werkweken kwijt zijn aan het zoeken naar data én het corrigeren van data, met een macro‑impact van 8,41 miljard euro per jaar. Dat komt overeen met het jaarloon van meer dan 180.000 Belgische medewerkers die elk voltijd werken. Het toont niet alleen aan hoe groot de verborgen kosten zijn, maar vooral het onbenut potentieel dat er voor Belgische ondernemingen ligt.

Wantrouwen in data

Slechts één op de vier Belgische werknemers vertrouwt sterk op de juistheid van de data waarmee hij of zij werkt. Het gevolg is dat data dubbel wordt nagekeken, beslissingen uitgesteld en processen vertraagd. Dit wantrouwen werkt door in de hele organisatie. Het kan ertoe leiden dat managers aarzelen bij investeringsbeslissingen, operationele teams tijd verliezen en klanten minder snelheid in dienstverlening ervaren. In een AI-tijdperk waar timing belangrijker is dan ooit, vertaalt dit zich in hogere kosten en gemiste kansen. Het gebrek aan vertrouwen voedt bovendien een cultuur van voorzichtigheid waarin innovatie achteropraakt.

De verborgen kosten

Het gaat hier niet om kleine inefficiënties. Een medewerker verliest jaarlijks meer dan vijftig uur aan zoeken en bijna veertig uur aan correcties. Het betekent dat waardevol talent tijd besteedt aan dubbel werk in plaats van aan innovatie, klantrelaties of groei. Het dwingt bedrijven keuzes te maken: blijven ze investeren in systemen die het probleem in stand houden, of zetten ze in op nieuwe manieren van databeheer die productiviteit vrijspelen?

België op een kantelpunt

België bevindt zich op een kantelpunt. De arbeidsmarkt blijft krap, de loonkosten stijgen en bedrijven zoeken naar manieren om productiviteit te verhogen. Een duidelijke strategie die toegang tot betrouwbare data waarborgt, is daarbij essentieel. Wie zijn data vlot kan vinden en erop kan vertrouwen, neemt sneller beslissingen, reageert adequaat op marktschommelingen en kan zijn mensen inzetten op taken met echte meerwaarde. Dat geldt niet enkel voor grote ondernemingen, maar evenzeer voor kmo’s die vaak minder middelen hebben om inefficiënties op te vangen.

Bovendien versterken Europese regelgeving en nationale digitaliseringsprogramma’s de druk om beter met data om te gaan. België kan die druk omzetten in een kans door datamanagement serieus te nemen, zodat zij niet alleen productiviteitsverlies drastisch kunnen verminderen, maar ook kunnen kapitaliseren op AI.

De weg vooruit

Door makkelijke, verbonden en betrouwbare dataplatformen, kunnen organisaties bedrijfsdata centraliseren in een volledig beheerde omgeving met daarbovenop een AI-laag. Als je dit combineert met governance-richtlijnen zodat je weet welke afdelingen en gebruikers toegang hebben tot welke data, kunnen Belgische ondernemingen AI efficiënt inzetten om inzichten te genereren.

Het verbeteren van datakwaliteit en -efficiëntie én het herstellen van vertrouwen hoeft geen jarenlang traject te zijn. Bedrijven die inzetten op een aantal basisprincipes boeken snel resultaat. Zorg bijvoorbeeld dat medewerkers data makkelijk kunnen terugvinden. Een solide fundament in de vorm van een centraal dataplatform maakt het verschil tussen minuten en uren. Daarnaast voorkom je hiermee dat er meerdere versies van data op verschillende plekken staat, waardoor je datakwaliteit verhoogd wordt en er minder tijd verloren gaat. Maak daarnaast duidelijk waar data vandaan komt, hoe data wordt gebruikt en leg vast wie toegang heeft tot welke data. Dit kan op basis van op regel gebaseerde toegang.

Met deze bouwstenen kan elke organisatie verbeteringen realiseren. Minder zoektijd, minder correcties en meer vertrouwen in beslissingen. Dat levert niet alleen winst op in euro’s, maar ook in motivatie en slagkracht. Medewerkers ervaren minder frustratie, managers kunnen sneller handelen en klanten voelen het verschil in dienstverlening. Organisaties die hier werk van maken, creëren bovendien een cultuur waarin data als een gemeenschappelijk goed wordt gezien en niet langer als een bron van twijfel.

Naar een volwassen data‑economie

België heeft alles in huis om snel stappen te zetten. Veel sectoren werken al intensief met data. In de financiële dienstverlening zijn betrouwbare klantdata onmisbaar voor risicobeheer. In de industrie speelt kwaliteitsdata een cruciale rol in de productie, in de retail is accurate voorraad- en klantinformatie bepalend voor concurrentiekracht en in de publieke sector helpt data overheidsinstellingen om inwoners sneller te helpen bij vragen. Door betrouwbaarheid en toegankelijkheid centraal te zetten, kunnen deze sectoren een versnelling realiseren. Dat is niet alleen nodig om het huidige productiviteitsverlies te beperken, maar ook om klaar te zijn voor de volgende golven van AI en automatisering.

AI belooft enorme waarde, maar alleen als de onderliggende data betrouwbaar is en makkelijk vindbaar, wat opgelost kan worden met een centraal solide dataplatform. Het goede nieuws is, dat de wil en ambitie onder Belgische ondernemingen er zonder meer is en dat het potentieel voor het grijpen ligt. Laten we België evolueren naar een volwassen data‑economie, waarin productiviteit, innovatie en concurrentiekracht elkaar versterken.