De Belgische overnamemarkt zoekt geduldig opnieuw richting

De M&A Monitor van Vlerick Business School’s Centre for Mergers, Acquisitions & Buyouts is ondertussen aan haar dertiende editie toe. Dit jaarlijkse overzicht van de belangrijkste trends in de fusie- en overnamemarkt in ons land, gebaseerd op een bevraging bij 158 M&A-specialisten, schetst dit jaar een licht positief beeld. Bijna drie op de vier respondenten zagen in 2025 een stabiele of stijgende dealactiviteit. Vooral het kleine segment, met transacties onder 20 miljoen euro, herstelde duidelijk.

De opvolgingsmotor

Aan die onderkant van de markt blijft opvolging een structurele motor. Veel familiale ondernemers bereiken de leeftijd waarop ze hun bedrijf willen overdragen, terwijl de volgende generatie niet altijd klaarstaat of dezelfde ambitie heeft. Dat maakt de verkoopmarkt minder conjunctuurgevoelig dan vaak wordt gedacht. Ook wanneer de economie vertraagt, blijft de vraag naar continuïteit bestaan.

“Wij begeleiden familiebedrijven tijdens het overnametraject. We richten ons hierbij doelbewust op het kmo-segment. Ons eerste streefdoel hierbij is altijd om het bedrijf binnen de familie te houden, maar in de praktijk is dit simpelweg niet altijd mogelijk”, legt Kurt Vannieuwenhuysen van Family First uit. “Als uit onze gesprekken blijkt dat er geen familiale overdracht mogelijk is, gaan we mee op zoek naar een mogelijke overnemer. Uiteraard is de zoektocht naar een geschikte match hierin essentieel.”

Een sprekend voorbeeld is de overname van Impe Catering door Huis Van Wonterghem in Kuurne. Impe Catering was al decennialang actief in de eventsector, maar de familiale opvolging lag niet voor de hand. Met Huis Van Wonterghem vonden de oprichters daarop een sectorgenoot die zelf diep in de regio verankerd is en tegelijk voldoende schaal heeft om de activiteiten verder uit te bouwen. “Dit was dus zeker geen beslissing die we over één nacht ijs hebben genomen”, aldus oprichters Vincent Impe en Pascale Vauterin.

Kleinere M&A-transacties zijn met andere woorden vaak minder financieel-technisch zijn dan ze op papier lijken. Vertrouwen, culturele aansluiting en de overtuiging dat het bedrijf na de overdracht niet verdwijnt in een anonieme groep zijn minstens even belangrijk als de prijs.

Voorbereiding en positionering

 In de middenmarkt, tussen 20 en 50 miljoen euro, blijft de motor echter sputteren. Daar rapporteerde bijna de helft van de experts een daling van het aantal transacties. Vooral de schaaldruk die hier wordt ervaren, genereert moeilijker economisch vaarwater. Net daarom moet hier zeer strategisch nagedacht worden over eventuele overnames en fusies. “Voorbereiding en positionering tellen in de middenmarkt meer dan timing alleen”, aldus Wannes Gheysen, Partner Mid-Market M&A bij de gespecialiseerde speler Moore Corporate Finance, tevens een van de partners binnen
de M&A Monitor.

Aan de bovenkant zoeken bedrijven dan weer schaal, technologie, talent of strategische focus. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het verhaal van RiskConcile. Dit Leuvense softwarebedrijf, gespecialiseerd in cloudoplossingen voor risicobeheer en gereglementeerde rapportering in de financiële sector, kreeg in 2024 Main Capital Partners aan boord als meerderheidsaandeelhouder. Sindsdien volgden meerdere add-onovernames, onder meer in Londen en Parijs. Zo groeit een Belgische nichespeler stap voor stap uit tot een Europese regtechgroep.

Die buy-and-buildlogica illustreert een belangrijke conclusie uit de M&A Monitor. Volgens de bevraagde experts creëren drie op de vier overnames aandeelhouderswaarde voor de koper. “Bij add-onovernames loopt dat zelfs op tot 80 procent. De verklaring is duidelijk: waar overnames vroeger vaak werden verantwoord door efficiëntiewinsten, draait het vandaag vaker om groei, talent, technologie en markttoegang”, verduidelijkt Mathieu Luypaert, professor Corporate Finance bij Vlerick Business School en een van de trekkers van de jaarlijkse M&A Monitor.

Waardecreatie gaat om meer dan geld

 “Dat verklaart ook waarom financiële kopers volgens Vlerick gemiddeld hogere prijzen betalen dan strategische kopers: 7,3 keer de EBITDA tegenover 6,2 keer. Zij kopen dus niet alleen een bedrijf, maar ook een platform waarop ze verder kunnen bouwen”, gaat Luypaert verder. Met andere woorden: de overnames voegen niet alleen omzet toe, maar ook nieuwe kennis, extra klanten, lokale aanwezigheid en aanvullende softwarefunctionaliteiten. Private equity fungeert daarbij meer als architect van een versneld groeipad.

Tegelijk wordt ook aan verkoopzijde M&A steeds vaker ingezet om scherper te kiezen. Waarde ontstaat niet altijd door activiteiten samen te voegen, maar soms net door ze opnieuw af te bakenen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verkoop van het meerderheidsbelang van Proximus in Be-Mobile. Het ging niet om een probleemactiviteit: Be-Mobile groeide met toepassingen zoals 4411 en expertise in verkeersdata en slimme mobiliteit uit tot een sterke speler. Toch paste een verkoop binnen het bredere desinvesteringsprogramma van Proximus, dat kapitaal wil vrijmaken en de focus wil aanscherpen in een periode van zware investeringen in digitale infrastructuur.