In Design Museum Brussels loopt deze lente en zomer de grote tentoonstelling Designing Childhood. ‘Een geschiedenis van design voor kinderen’: een samenwerking met het Franse Centre Pompidou. Het resultaat is een zorgvuldig opgebouwde reis door de 20ste en 21ste eeuw, waarin designobjecten voor kinderen een verrassend verhaal blootleggen.

We spraken met Arnaud Bozzini, directeur van het museum, over de inzichten achter deze expo, de bijzondere samenwerking en het belang van kindgericht design. Volgens hem is het ontwerpen voor kinderen nooit een geïsoleerde praktijk geweest. Integendeel: “Doorheen de 20ste eeuw zie je dat ontwerp voor kinderen vaak vooroploopt in het experimenteren met nieuwe materialen, nieuwe pedagogische inzichten en nieuwe manieren van wonen en leven.”

Het is geen toeval dat de expo begint in de vroege decennia van de 20ste eeuw, wanneer modernistische architecten en designers hun radicale ideeën ook toepassen op de leefwereld van kinderen. Denk aan meubels op kindermaat, geometrische speeltuinen en educatieve objecten geïnspireerd door vooruitstrevende pedagogieën zoals die van Montessori en Fröbel.

“Design voor kinderen legt evoluties bloot die je niet altijd meteen ziet in het design voor volwassenen”, vertelt Bozzini. “Doordat kinderen sterk reageren op hun omgeving, voelen ontwerpers zich vrijer om te experimenteren met vormen, kleuren en functies.”

Een samenwerking die geschiedenis zichtbaar maakt

De tentoonstelling is het resultaat van een jarenlange samenwerking tussen het Design Museum Brussels en het Centre Pompidou, dat een unieke collectie bezit rond design en kindertijd. “De collectie van Centre Pompidou is uitzonderlijk omdat ze de volledige 20ste eeuw bestrijkt en zowel iconische stukken als minder bekende experimenten bundelt. Voor ons was dat een opportuniteit om hun materiaal te combineren met onze eigen collecties, vooral onze Plastic Design Collection en focus op Belgisch design.”

Dat plastic zo’n prominente rol speelt, is geen toeval: vanaf de jaren 1950 wordt het hét materiaal voor kinderspeelgoed, kindermeubels en educatieve objecten. Van massaproductie tot duurzame alternatieven: het materiaal spiegelt perfect de evolutie van onze maatschappij.

Van creatief speelgoed tot identiteitsvormende objecten

De expo toont hoe design voor kinderen steeds meer rekening houdt met autonomie, creativiteit en sociale ontwikkeling. Bozzini licht toe: “Waar kinderobjecten vroeger vooral functioneel of pedagogisch waren, zie je vandaag dat ze kinderen ook toelaten om hun eigen identiteit uit te drukken. Dat merk je in modulaire meubels, genderinclusief speelgoed en objecten die inspelen op nieuwe gezinsvormen.”

Ook digitale objecten en multimedia vinden hun plaats in de tentoonstelling, al blijft tastbaar materiaal centraal staan. “Kinderen hebben nog steeds nood aan fysieke interactie”, benadrukt hij. “Design dat uitnodigt tot bouwen, voelen en experimenteren blijft fundamenteel.”

Designing Childhood vertelt niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook een blik op de toekomst. Hoe ontwerp je voor kinderen in een tijd van ecologische uitdagingen en snelle technologische verandering? “Duurzaamheid is een grote uitdaging”, vertelt Bozzini. “We tonen voorbeelden van ontwerpers die werken met gerecycleerde materialen, die kiezen voor multifunctioneel design of die denken in termen van circulariteit. Kinderen zijn de gebruikers van morgen, dus design voor hen moet toekomstbestendig zijn.”

Daarnaast komt ook inclusiviteit prominent aan bod: objecten ontworpen voor kinderen met verschillende noden, achtergronden of motorische mogelijkheden. “Goed design is inclusief. Dat geldt des te meer voor kinderdesign, omdat het een cruciale rol speelt in hun ontwikkeling.”

Hoewel de expo zich richt op design, is de thematiek bijzonder breed. Ze raakt aan pedagogie, psychologie, sociologie, duurzaamheid en zelfs stadsontwikkeling. “Design voor kinderen beïnvloedt hoe ze spelen, leren, bewegen en samenleven. Het is geen niche, maar een sleutel tot begrijpen hoe samenlevingen functioneren én veranderen.” Het museum zet die bredere visie kracht bij met een uitgebreid programma van workshops en activiteiten, waar kinderen zelf kunnen experimenteren met vormen, materialen en ideeën. Zo wordt de expo niet alleen bekeken, maar ook beleefd.

Een uitnodiging

Wie Designing Childhood bezoekt, merkt hoe herkenbaar veel objecten zijn. Van vintage speelgoed uit de jaren 60 tot designklassiekers die vandaag nog in de woonkamer staan: de expo roept nostalgie op, maar daagt tegelijk uit om verder te kijken dan het persoonlijke geheugen.

Bozzini besluit: “We willen bezoekers laten zien hoe rijk en complex de wereld van kindgericht design is. Het gaat niet alleen over mooie objecten, maar over ideeën, waarden en toekomstvisies. Kinderen zijn geen kleine volwassenen: ze verdienen een eigen, doordacht ontworpen wereld.”